يعنى دو سوّم است و بيش از اين مقدار سهم نمىبرند .
وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ
؛ و اگر وارث يك دختر باشد ، نصف تركه ميت از آن اوست : سپس به ذكر ميراث پدر و مادر پرداخته و مىفرمايد :
وَ لِأَبَوَيْهِ
؛ براى پدر و مادر ميّت .
لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ
؛ لكل واحد منهما بدل از لأبويه است و عامل تكرار شده است . لفظ « ولد » بر پسر و دختر هر دو اطلاق مىشود ؛ يعنى : براى هر يك از پدر و مادر يك ششم تركهء ميت است ، خواه فرزند پسر باشد يا دختر ، يكى باشد يا بيشتر .
فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ
؛ اگر براى ميّت فرزند پسر و يا دختر و فرزند زادهاى نباشد ، به لحاظ اين كه كلمه « ولد » شامل فرزند و فرزند زاده هر دو مىشود .
وَ وَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ
؛ و فقط پدر و مادر وارث ميّت باشند ، سهم مادر يك سوّم و ظاهر اين است كه بقيّه براى پدر خواهد بود .
فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ
؛ به نظر ائمهء هدى عليهم السلام در صورتى به مادر يك ششم داده مىشود كه ميت علاوه بر داشتن دو برادر يا يك برادر و دو خواهر يا چهار خواهر پدر هم داشته باشد ، زيرا جملهء مورد بحث عطف بر
فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ
است و تقديرش اين است : فإن كان له إخوة و ورثه أبواه فلأمه السدس ؛ يعنى اگر ميت برادرانى داشته باشد و پدر و مادر هر دو وارث او باشند سهم مادر يك ششم است . « فلأمّه » به كسر همزه نيز قرائت شده است ، و همزه از كسره ما قبل تبعيّت كرده است .
مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِها أَوْ دَيْنٍ
؛ « يوصى بها » به صورت مجهول نيز قرائت شده است ، يعنى تقسيم تركه چنان كه گفتهايم پس از پرداخت دين و اجراى وصيت ميّت است ، و اختلافى نيست در اين كه اداى دين بر وصيت و ميراث مقدّم است . گر چه در آيه وصيّت مقدّم بر دين آمده است و گويى گفته شده پس از انجام