وَ قَتْلَهُمُ الْأَنْبِياءَ
؛ اين جمله عطف بر « ما قالوا » است و براى اعلان اين مطلب است كه گناه اين سخن نظير گناه كشتن پيامبران بزرگ است و به زبان آوردن آن نخستين گناهى نيست كه يهود مرتكب شده است ، و البتّه از كسانى كه اقدام به قتل پيامبران كردند ، بعيد نيست كه جرأت گفتن چنين سخنى را داشته باشند .
وَ نَقُولُ ذُوقُوا
؛ يعنى از آنان [ يهود ] انتقام خواهيم گرفت ، آن گاه كه در قيامت به آنان بگوييم :
ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ
بچشيد آتش سوزان را .
« ذلك » اشاره است به آنچه پيش از اين درباره عقاب آنان بيان شد .
بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ
؛ به واسطهء اعمالى كه انجام داده بوديد . و ذكر « أيدى » براى اين است كه بيشتر اعمال انسان با دست انجام مىشود و از باب تغليب انجام هر كارى به دست نسبت داده شده است .
وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ
؛ بر ما قدمت أيديكم عطف شده ، زيرا معنايش اين است كه خداوند نسبت به آنان عادل است و به اندازهء استحقاقشان آنها را مجازات مىكند .
الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ عَهِدَ إِلَيْنا
؛ يعنى آنان كه به پيامبر خود گفتند : خداوند در تورات به ما دستور داده و سفارش كرده است كه هيچ پيامبرى را تصديق نكنيم تا معجزهء مخصوصى براى ما بياورد ، و قربانى را به ما بنماياند كه آتشى ( صاعقهاى ) از آسمان فرود آيد و آن را بخورد [ بسوزاند ]
قُلْ قَدْ جاءَكُمْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِي بِالْبَيِّناتِ
؛ اى محمّد به يهود بگو براى اجداد و نياكان شما پيامبرانى با دلايل و معجزات فراوان آمدند ، و داراى همين معجزهاى كه پيشنهاد كرديد بودند . فلم قتلتموهم ؛ پس چرا آنان را به قتل رسانديد ؟ ! منظور زكريا و يحيى و همهء پيامبرانى است كه يهود آنها را كشتند .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 184 تا 185 ]
فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ جاؤُ بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ الْكِتابِ الْمُنِيرِ ( 184 ) كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلاَّ مَتاعُ الْغُرُورِ ( 185 )