خوشحال و مسرور مىشوند و ( مىبيند كه ) خداوند پاداش مؤمنان را ضايع نمىكند . ( 171 )
تفسير :
آيه خطاب به رسول خدا ( ص ) و يا هر مخاطبى است .
تَحْسَبَنَّ
؛ به فتح سين و « قتّلوا » به تشديد نيز قرائت شده است .
فِي سَبِيلِ اللَّهِ
؛ يعنى در جهاد و در راه يارى دين خدا .
بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ
؛ بلكه آنان زندهاند و مانند ساير زندگان روزى داده مىشوند ، مىخورند و مىآشامند .
فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ
؛ آنها از اين كه توفيق شهادت [ در راه خدا ] و كرامت و وسيله سعادت نصيبشان شده است ، مسرورند .
وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ
؛ و به برادران مجاهد خود كه كشته نشدهاند و هنوز به آنان نپيوستهاند ، بشارت مىدهند .
مِنْ خَلْفِهِمْ
؛ منظور كسانى هستند كه پشت سر آنانند و هنوز در دنيا باقى ماندهاند ، و گفتهاند :
لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ
؛ يعنى كسانى كه مقام و منزلت و فضل شهيدان را درك نكردهاند .
أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ
؛ بدل از « الذين » و معنايش اين است كه شهيدان به واسطهء آشكار شدن حال مؤمنانى كه آنها را در دنيا ترك گفتهاند بشارت مىدهند كه در روز قيامت در حال ايمن بودن از عذاب برانگيخته مىشوند ، يعنى خداوند شهيدان را به اين امر بشارت داده و آنها اين بشارت را به مؤمنان مىدهند .
يَسْتَبْشِرُونَ
؛ تكرار شده است تا
بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ
كه تفسير جملهء
أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
است متعلّق به آن باشد .
وَ أَنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ
؛ « أن » به فتح همزه قرائت شده است بنا بر اين كه عطف بر « بنعمة » و « فضله » باشد [ زيرا « بنعمة » در موضع حال است و « مفعول به » نيز مىتواند باشد ] ، و به كسر [ إن ] نيز قرائت شده بنا بر اين كه مبتدا و