مستتر در آن به « نعاس » يا « أمنة » برگردد .
وَ طائِفَةٌ قَدْ أَهَمَّتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ
؛ و گروهى كه از منافقان بودند و به دين و پيامبر و مسلمانان اهميّت نمىدادند و تنها به فكر جان خود بودند .
يَظُنُّونَ بِاللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ
؛ آنها به جاى گمان شايستهاى كه بايد به خدا داشته باشند ، گمان نادرست داشتند ، « غير الحق » در حكم مصدر و « ظن الجاهليّة » بدل از آن است ؛ و مىتوان گفت معناى آيه اين است كه آنها گمانهاى نادرست همانند گمانهاى دوران جاهليّت دربارهء خداوند دارند بنا بر اين « غير الحق » تأكيد براى « يظنون » است . چنان كه گفته مىشود : « هذا القول غير ما تقول » ؛ يعنى اين سخن ، سخنى كه تو مىگويى نيست .
يَقُولُونَ
؛ به رسول خدا ( ص ) مىگويند و از حضرت سؤال مىكنند :
هَلْ لَنا مِنَ الْأَمْرِ مِنْ شَيْءٍ
؛ يعنى آيا هرگز غلبه و پيروزى بر دشمن نصيب ما خواهد شد ؟
قُلْ إِنَّ الْأَمْرَ كُلَّهُ لِلَّهِ
؛ بگو آرى نصرت و غلبه بر دشمن به دست خدا و از آن اولياى مؤمن اوست .
يُخْفُونَ فِي أَنْفُسِهِمْ ما لا يُبْدُونَ لَكَ
؛ يعنى منافقان ، شك و نفاق خود و آنچه را نمىتوانند براى تو آشكار نمايند ، پنهان مىكنند .
يَقُولُونَ لَوْ كانَ لَنا مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ
؛ مىگفتند ، اگر ما [ بر حق بوديم و ] سهمى از پيروزى موعود داشتيم
« ما قُتِلْنا هاهُنا »
ياران ما در اين نبرد كشته نمىشدند .
قُلْ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى مَضاجِعِهِمْ
؛ يعنى كسانى كه خدا مىداند در ميدان نبرد كشته مىشوند و آنچه در لوح [ محفوظ ] ثبت شده ناگزير محقّق خواهد شد ؛ بنا بر اين اگر شما در خانههايتان بمانيد ، از ميان شما كسانى كه خدا مىداند در ميدان نبرد كشته مىشوند و به آرامگاه خويش مىشتابند تعيين شدهاند زيرا آنچه خداوند [ واقع شدن آن را ] مىداند البته واقع خواهد شد .
وَ لِيَبْتَلِيَ اللَّهُ ما فِي صُدُورِكُمْ وَ لِيُمَحِّصَ ما فِي قُلُوبِكُمْ
؛ در معناى اين جمله دو احتمال است :