است كه فرمود : « ياران و نزديكان انسان همچون جامهء زيرين و ساير مردم به منزلهء لباس رويين هستند » . « 1 »
مِنْ دُونِكُمْ
؛ از غير همكيشانتان ، يعنى از غير مسلمانان من دونكم يا متعلّق است به لا تتخذوا و يا به « بطانة » بنا بر اين كه صفت باشد ، يعنى : بطانة كائنة من دونكم لا يألونكم خبالا ؛ از اين قبيل است گفته عرب كه هر گاه شخص در كارى كوتاهى كند مىگويد : ألا ( فى الأمر ) يألوا ( كه صورت لازم فعل است ) سپس در كلام عرب لا آلوك نصحا به صورت متعدّى دو مفعولى به كار رفته است ، يعنى نصيحتى را از تو دريغ نمىكنم ، و خبال ، به معنى فساد است .
وَدُّوا ما عَنِتُّمْ
؛ دوست دارند شما را به مشقّت اندازند . « ما » مصدريّه است و « عنت » به معنى ضرر و مشقت شديد است و معناى آيه اين است كه آنها آرزو دارند به دين و دنياى شما سخت آسيب برسانند .
قَدْ بَدَتِ الْبَغْضاءُ مِنْ أَفْواهِهِمْ
؛ « دشمنى آنها با شما از كلماتشان آشكار است » ، زيرا آنها خويشتندارى نمىكنند و از زبانشان سخنى رها مىشود كه نشانهء كينه و دشمنى آنان با مسلمانان است .
قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْآياتِ
؛ دلايلى را كه به روشنى دلالت دارد بر لزوم اخلاص و يكرنگى در دوستى با دوستان خدا و دشمنى با دشمنانش ، براى شما بيان كرديم .
إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ
؛ اگر در آنچه براى شما بيان شده مىانديشيديد و بدان عمل مىكرديد ، و بهتر اين است كه تمام اين جملات را « مستأنفه » و علّت بدانيم براى نهى شدن از محرم اسرار قرار دادن كفار به جاى مؤمنان و دوستى با آنان .
ها أَنْتُمْ أُولاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَ لا يُحِبُّونَكُمْ
؛ « ها » براى تنبيه ( هشدار ) است و « أنتم » مبتدا و « أولاء » خبر آن است . و معناى آيه اين است كه شما ( اى مؤمنان ) در دوستى با منافقان از اهل كتاب اشتباه مىكنيد .
هامش
( 1 ) - و
عن النّبي - صل اللَّه عليه و آله - الانصار شعار و الناس دثار .