تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 458

مساهمون:

ص٤٥٨
و مىتوان گفت ؛ مقام ابراهيم و أمن من دخله عطف بيان براى « آيات » است ، زيرا عدد ( دو ) نوعى جمع است و جايز است با ذكر دو نشانه ، از ذكر بقيّه آنها صرف نظر شود تا دلالت بر كثرت آيات كند ، يعنى علاه بر « مقام ابراهيم » و امنيّت داخل شونده ، نشانه‌هاى فراوان ديگرى بر قدرت خداوند در كعبه وجود دارد . مانند سخن « جرير » شاعر عرب كه مىگويد :
كانت حنيفة أثلاثا فثلثهم * من العبيد و ثلث من مواليها
« اهل قبيله حنيفه سه ثلث بودند ، يك ثلث آنان از غلامان و بردگان و يك ثلث شان از آزاد شدگان بودند » . و شاعر از ذكر ثلث ديگر [ اشراف و بزرگان ] صرف نظر كرده است .
وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً
؛ دربارهء اين جمله چند قول است : 1 - كسى كه هر جنايتى را مرتكب مىشد ، و آن گاه به كعبه پناه مىبرد و [ تا زمانى كه داخل حرم بود ] جلب و تعقيب نمىشد . 2 - جمله خبريّه و به معناى امر است ، يعنى ، هر كس حد بر او واجب شد و به حرم پناه برد ، به او چيزى نفروشند ، از او چيزى نخرند ، و با او معامله نكنند تا از حرم خارج شود و در بيرون حرم حدّ بر او جارى شود و در داخل حرم نبايد متعرّض او شوند ، و اين قول از ائمّهء ما - عليهم السّلام - روايت شده است . 3 - و نيز روايت شده است كه : هر كس با معرفت به جميع واجبات وارد آن شود ، در آخرت از عذاب ابدى در امان خواهد بود . [ و چون خداوند فضيلت « بيت » را ذكر كرد به دنبال آن وجوب حجّة الاسلام را بيان كرده و فرموده : ]
وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا
؛ « حج البيت » به كسر حاء قرائت شده است و در آيه چند نوع تأكيد در مورد حجّ وجود دارد ؛ چنان كه جمله : و للَّه على الناس حج البيت دلالت مىكند بر اين كه انجام حج حق واجب خداوند بر مردم است و اين تكليف از عهدهء آنان ساقط نمىشود .