إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِهِ
؛ دربارهء آنچه اسرائيل يعنى يعقوب ( ع ) بر خود حرام كرده بود ، اختلاف است :
1 - گوشت شتر و شير آن بود .
2 - گفتهاند منظور گوشت شتر و هر شير نوشيدنى است يعقوب ، به درد « عرق النساء » « 1 » مبتلا بود و هنگامى كه گوشت و شير شتر را مىخورد بيمارى او شدّت مىيافت از اين رو أطبّا توصيه كردند كه از خوردن آنها اجتناب كند ، سپس او به اذن خداوند خوردن همهء آنها را بر خود حرام كرد ، و [ تدريجا اين امر بر بعضى مشتبه شد و تصور كردند كه ] گويى خداوند خوردن گوشت و شير شتر را از ابتدا حرام كرده است .
مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ
؛ پيش از نزول تورات بر بنى اسرائيل غير از خوردنيهايى كه آنها به پيروى از يعقوب بر خود حرام كرده بودند ، تمام طعامها حلال بود ؛ اگر چه پس از نزول تورات بر اثر ظلم و ستم يهود پارهاى از غذاهاى پاكيزه و لذيذ [ به عنوان مجازات ] بر آنها حرام شد .
اين جمله ردّ بر يهود است كه مىخواستند خود را تبرئه كنند از آنچه در قرآن سخن به ميان آمده است ، يعنى حرام شدن غذاهاى پاكيزه بر آنها به خاطر ظلم و ستمشان ، آنجا كه مىفرمايد :
ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِبَغْيِهِمْ
؛ « آنها - يهود - چون ستم كردند ما با اين تحريم آنها را مجازات كرديم » ( انعام / 146 ) . و نيز فرموده :
فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ
؛ « پس به جهت ظلمى كه يهود - دربارهء پيامبران و عيسى ( ع ) و در حق خود - كردند ما نعمتهاى پاكيزه خود را كه بر آنان حلال بود ، حرام كرديم . » ( نساء / 160 ) يهود گفتند ما اوّلين كسانى نيستيم كه برخى از طعامها بر آنان حرام شده است ، بلكه خوردن آنها بر نوح و ابراهيم و بر پيامبران بنى اسرائيل بعد از ابراهيم
هامش
( 1 ) - « عرق النساء » يك نوع بيمارى عصبى است كه امروزه به آن « سياتيك » مىگويند و بر اثر آن اعصاب كمر و پاها بشدّت ناراحت مىشود ، به طورى كه گاهى قدرت حركت از انسان سلب مىگردد - م .