[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 65 تا 67 ]
يا أَهْلَ الْكِتابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْراهِيمَ وَ ما أُنْزِلَتِ التَّوْراةُ وَ الْإِنْجِيلُ إِلاَّ مِنْ بَعْدِهِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ ( 65 ) ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ حاجَجْتُمْ فِيما لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاجُّونَ فِيما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ ( 66 ) ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيًّا وَ لا نَصْرانِيًّا وَ لكِنْ كانَ حَنِيفاً مُسْلِماً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ( 67 )
ترجمه
اى اهل كتاب چرا دربارهء ابراهيم گفتگو و نزاع مىكنيد ( و هر كدام او را پيرو آيين خودتان معرّفى مىنماييد ) در حالى كه تورات و انجيل بعد از او نازل شدهاند ، آيا انديشه نمىكنيد ؟ ( 65 )
شما كسانى هستيد كه دربارهء آنچه نسبت به آن آگاه بوديد گفتگو كرديد ، چرا دربارهء آنچه آگاه نيستيد گفتگو مىكنيد ، و خدا مىداند و شما نمىدانيد . ( 66 )
ابراهيم نه يهودى بود ، و نه نصرانى ، بلكه فردى موحّد ، خالص ، و مسلمان بود ، و هرگز از مشركان نبود . ( 67 )
تفسير :
دانشمندان يهود و نصارى نزد رسول خدا ( ص ) گرد آمدند و هر يك از اين دو گروه ادّعا مىكرد ابراهيم ( ع ) از آنها بوده است ، در پاسخ ادّعاى يهود و نصارى گفته شده : آيين يهود ، بعد از نزول تورات ، و دين نصرانى پس از نزول انجيل پديد آمده و از زمان ابراهيم ( ع ) تا زمان موسى 1000 سال و تا زمان عيسى 2000 سال فاصله است ، پس چگونه [ معقول است كه ] ابراهيم پيرو آيينهايى باشد كه ساليان متمادى پس از زمان او به وجود آمده است ؟
أَ فَلا تَعْقِلُونَ
؛ چرا به اين امر نمىانديشيد تا اين كه به چنين نزاع و گفتگوى محالى نپردازيد .
ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ حاجَجْتُمْ
؛ « ها » براى تنبيه و « انتم هؤلاء » مبتدا و خبر است و