بنى نضير و تعيين جزيه براى باقيماندهء آنان و مشركان نيز [ با شمشير ] مغلوب شدند .
قَدْ كانَ لَكُمْ آيَةٌ
؛ [ آيه خطاب به مشركان و يهوديان است ، يعنى پيروزى مسلمانان در جنگ بدر ] دليل و معجزهاى است بر صادق بودن پيامبر ما محمّد ( ص ) .
فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتا
؛ در دو گروهى كه در روز « بدر » با هم روبرو شدند .
فِئَةٌ تُقاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
؛ گروهى كه در راه دين خدا و اطاعت از او مىجنگيدند ، و اينان پيامبر اسلام و يارانش بودند .
وَ أُخْرى كافِرَةٌ
؛ و گروه ديگر كفّار كه همان مشركان از اهل مكّه بودند .
يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ
؛ در اين كه مشركان چه دستهاى را دو برابر مىديدند دو احتمال وجود دارد :
1 - مشركان جمعيّت مسلمانان را دو برابر جمعيّت خود يعنى تعدادى نزديك به دو هزار نفر مىديدند .
2 - مشركان مسلمانان را دو برابر تعدادى كه بودند ، يعنى 626 نفر مىديدند .
خداوند از اين رو مسلمانان را با اين كه تعدادشان اندك بود ، در نظر مشركان زياد جلوه داد ، كه از جنگ با مسلمانان خوددارى كنند . و اين خود يكى از امدادهاى غيبى خداوند براى آنان بود ، چنان كه او به وسيلهء فرشتگان نيز مسلمانان را در جنگ بدر يارى كرد . و طبق قرائت كسانى كه « يرونهم » را با « تاء » ( ترونهم ) خواندهاند ، معناى آيه نيز همين است كه اى مشركين قريش شما مسلمانان را دو برابر گروه كافر خود و يا دو برابر خودشان مىبينيد .
سؤال : اگر منظور از
« يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ »
اين است كه مشركان مسلمانان را دو برابر ديدند ، پس چرا خداوند در سورهء انفال مىفرمايد :
وَ إِذْ يُرِيكُمُوهُمْ إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًا وَ يُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ
؛ « زمانى كه با آنها ملاقات كرديد آنها را در نظر شما كم نشان داديم و شما را در نظر آنها نيز كم جلوه داديم » ( انفال / 44 ) ؟