تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير جوامع الجامع (فارسى) — صفحة 303

مساهمون:

ص٣٠٣
مدّت عدهء وفات را بيان كند : ] تقدير آيه بنا بر [ اين قول كه مبتداى ] مضاف حذف شده ، اين است : و ازواج الذين يتوفون منكم [ و بنا بر قول ديگر « الذين » مبتدا و « يتربصن » خبر آن و عائد حذف شده است ] و گفته شده تقدير آيه اين است : و الذين يتوفون منكم و يذرون منكم يتربصن بعدهم ، مانند كلام عرب كه مىگويد : السمن منوان بدرهم يعنى بهاى دو من روغن يك درهم است ، و تقديرش : السمن منوان منه بدرهم بوده است [ و عائد خبر كه « منه » باشد حذف شده است ] معناى آيه اين است : كسانى كه از شما مىميرند و همسرانى از خود باقى مىگذارند .
يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ
؛ يعنى آنان بايد مدّت چهار ماه و ده روز عده نگاه دارند و از شوهر كردن خوددارى كنند . و گفته شده ؛ منظور از « عشرا » ده شبانه روز است ، زيرا عرب هيچ گاه براى روزها [ ايام ] عدد [ تميز ] را مذكر استعمال نمىكند و نمىگويد : صمت عشرا .
فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ
؛ وقتى عده آنان پايان يافت .
فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ
؛ اى اوليا و حاكمان باكى نيست [ كه آنها را شوهر دهيد ] .
فِيما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ
؛ در آنچه نسبت به خود انجام دهند ، از اشاره كردن [ و به طور كنايه اظهار تمايل كردن به ازدواج ] با خواستگاران .
بِالْمَعْرُوفِ
، به طورى كه دين و شريعت آن را زشت و ناروا نداند . اين آيه نسخ كرده است حكم آيهء :
وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً وَصِيَّةً لِأَزْواجِهِمْ مَتاعاً إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْراجٍ
؛ « كسانى از شما كه مىميرند و همسرانى از خود باقى مىگذارند ، براى همسران خويش معاشى تا يك سال بدون بيرون كردن وصيّت كنند » ( بقره / 240 ) ، هر چند آيهء مورد بحث در تلاوت مقدّم بر آن است .