در اين كه مقدار اين مال چقدر است ، گفته شده ، اگر مخالفت و دشمنى تنها از ناحيهء زن باشد بر شوهر جايز است مهريهاى كه داده و زيادتر از آن را از زن بگيرد ولى اگر ناراحتى از طرف هر دو باشد آنچه مرد مىگيرد بايد از مقدار مهرى كه داده است كمتر باشد .
« ان يخافا » به صورت مجهول نيز قرائت شده ، كه در اين صورت « ان لا يقيما » بدل است از الف ( نشانه ) ضمير در « يخافا » و از نوع بدل اشتمال است ، مثل اين كه گفته شود : « خيف زيد تركه اقامة حدود اللَّه » و از اين قبيل است آيهء شريفهء :
وَ أَسَرُّوا النَّجْوَى الَّذِينَ ظَلَمُوا
؛ « و مردم ستمكار پنهان و آهسته با يكديگر مىگويند » ( انبياء / 3 ) [ كه در اين آيه نيز « الذين ظلموا » بدل از « واو » در « اسروا » آورده شده است ] .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 230 ]
فَإِنْ طَلَّقَها فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجاً غَيْرَهُ فَإِنْ طَلَّقَها فَلا جُناحَ عَلَيْهِما أَنْ يَتَراجَعا إِنْ ظَنَّا أَنْ يُقِيما حُدُودَ اللَّهِ وَ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ يُبَيِّنُها لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ( 230 )
ترجمه
اگر ( براى بار سوّم ) همسرش را طلاق داد ديگر براى او حلال نيست تا اين كه زن با شوهر ديگر ازدواج كند و اگر شوهر دوّم او را طلاق داد باكى نيست كه به هم باز گردند در صورتى كه اميد داشته باشند كه به حدود الهى عمل خواهند كرد . اينها حدود الهى است كه براى دانايان بيان مىنمايد . ( 230 )
تفسير :
فَإِنْ طَلَّقَها
؛ منظور طلاق سوّمى است كه در آيهء قبل
( الطَّلاقُ مَرَّتانِ فَإِمْساكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسانٍ )
از جملهء
« أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسانٍ
فهميده مىشد ، يعنى اگر براى بار سوم طلاق داد .
« فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ »
پس از طلاق سوّم بر مرد حلال نيست كه آن زن را به عقد خود در آورد ، مگر اين كه زن به عقد مرد ديگرى در آيد ،