« تلك » اشاره به احكامى است كه بيان شد و منظور از « حدود اللَّه » محرّمات و چيزهايى است كه خداوند از آنها نهى كرده است .
فَلا تَقْرَبُوها
؛ آنها را انجام ندهيد . و در حديث است كه [ پيامبر مىفرمايد ] :
« هر سلطانى قرقگاههايى دارد و قرقگاههاى الهى محرمات اوست و هر كس گوسفند خود را در اطراف و نزديك محلى كه قرق شده بچراند ، بيم آن مىرود كه گوسفندش وارد آن شود . « 1 » « كذلك » يعنى و با چنين بيانى « يبين اللَّه آياته للناس » خداوند دلايل و براهين خود را در مورد آنچه به مردم امر و نهى كرده براى آنان بيان مىكند .
لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
؛ شايد از گناهان و آنچه خداوند از آنها نهى كرده پرهيز نمايند .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 188 ]
وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقاً مِنْ أَمْوالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 188 )
ترجمه
و اموال يكديگر را به باطل ( و ناحق ) در ميان خود نخوريد و براى خوردن قسمتى از اموال مردم به گناه ( قسمتى از ) آن را به قضات ندهيد در حالى كه مىدانيد . ( 188 )
تفسير :
نبايد اموال يكديگر را از طريق حرام و غير شرعى بخوريد ، « و تدلوا بها الى الحكام » [ عطف بر « لا تاكلوا » و ] به معناى « و لا تدلوا بها » است ، يعنى اموال خودتان و داورى دربارهء آنها را به عهدهء قاضيان نگذاريد ، « لتاكلوا فريقا من اموال
هامش
و شافعى مىگويد هر چه باشد كافى است اگر چه يك ساعت باشد . ( ترجمهء تفسير مجمع البيان ، ج 2 ، ص 224 ) . - م .
( 1 ) -
عن النبى ( ص ) : ان لكل ملك حمى و ان حمى اللَّه محارمه فمن رتع حول الحمى يوشك ان يقع فيه .