[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 173 ]
إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 173 )
ترجمه
خداوند بر شما تنها ميته و خون و گوشت خوك و هر حيوانى را كه هنگام ذبح آن نام غير خدا گفته شود ، حرام كرده است ، پس هر كس مجبور به خوردن آنها شود در صورتى كه بر ولى مسلمانان خروج نكرده و قاطع طريق نباشد بر او گناهى نيست ، زيرا خداوند بخشنده و مهربان است . ( 173 )
تفسير :
« ميتة » حيوانى است كه به خودى خود بميرد و علّت اين كه خصوص گوشت خوك حرام دانسته شده - با اين كه همه اجزاى بدن آن حرام است - اين است كه قسمت عمدهء بدن را گوشت تشكيل مىدهد ، و مقصود اصلى گوشت حيوانات است .
وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ
؛ و آنچه كه براى غير خدا مانند بت و امثال آن كشته شود . مردم در جاهليت هنگام ذبح حيوانات نام بتها را بر زبان جارى مىكردند و چنين مىگفتند : به نام لات و عزى .
فَمَنِ اضْطُرَّ
؛ كسى كه به خاطر گرسنگى و از روى اكراه مجبور به خوردن اين چيزها شود .
غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ . . .
؛ در معناى آن دو قول است :
1 - « غير باغ » يعنى در صورتى كه شخص ديگرى را مضطرّ ننمايد و براى حفظ جان خود ديگرى را به قتل نرساند ، و از مقدارى كه با آن رفع گرسنگى مىشود تجاوز نكند .
2 - از ائمهء معصومين [ امام باقر و امام صادق ( ع ) ] نقل شده است كه : « منظور از « باغ » كسى است كه بر امام مسلمانان خروج كرده باشد و مقصود از « عاد » كسى