گفتهء تو چيزى نمىفهميم . آرى همين طور است ) خداوند آنها را به خاطر كفرشان از رحمت خود دور ساخته ( به همين دليل چيزى درك نمىكنند ) و كمتر ايمان مىآورند . ( 88 )
تفسير :
وَ قالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ
؛ و گفتند دلهاى ما در حجاب غفلت است ، « غلف » جمع « اغلف » [ به معنى « غلاف دار » ] است . و تشبيه شده دلهاى آنان [ يهود ] به چيز غلاف دارى كه از غلاف بيرون نيامده است نظير آيهء شريفهء :
وَ قالُوا قُلُوبُنا فِي أَكِنَّةٍ . . .
؛ « و مشركان گفتند - تو با ما چه مىگويى كه - دلهاى ما از قبول دعوتت سخت محجوب و . . . » ( فصلت / 5 ) . سپس خداوند براى رد ادّعاى آنان مىفرمايد :
بَلْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ . . .
؛ بلكه خداوند ايشان را به واسطه كفرشان از رحمت خود دور كرده است . يعنى ؛ مطلب آن طور نيست كه آنها ادّعا مىكنند و مىگويند دلهايشان اين گونه آفريده شده است . بلكه بر فطرت خودش آفريده شده است و خداوند آنان را به خاطر كفر ورزيدن به او و انكار پيامبر از رحمت خود دور و از عنايات خويش طرد ساخته است .
فَقَلِيلًا ما يُؤْمِنُونَ
؛ ايمان آنان ناچيز و اندك است . « ما » زايد است و منظور از « قليلا » اين است كه آنان به برخى از كتب آسمانى [ تورات ] ايمان داشتند .
و مىتوان گفت منظور ايمان نياوردن آنان است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 89 ]
وَ لَمَّا جاءَهُمْ كِتابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ وَ كانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَمَّا جاءَهُمْ ما عَرَفُوا كَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْكافِرِينَ ( 89 )
ترجمه
و هنگامى كه از طرف خداوند كتابى براى آنها آمد و موافق نشانههايى بود كه با خود داشتند و پيش از اين جريان به خود نويد فتح