هستيد كه به اخذ پيمان از خود اعتراف مىكنند ، و اين معنى كه گواهان غير از اقرار كنندگان باشند از باب اين است كه دگرگونى صفت به منزلهء دگرگونى ذات تلقّى شده است . چنان كه گفته مىشود : رجعت به غير الوجه الذى خرجت به يعنى بازگشتم با غير آن حالتى كه خارج شدم .
« تقتلون » تبيين جملهء « ثم انتم هؤلاء » است و گفته شده : « هؤلاء » موصول و به معناى « الّذين » است .
« تظاهرون » در اصل « تتظاهرون » بوده و « تا » حذف شده است و « تظاهرون » به ادغام نيز قرائت شده است . « تظاهرون » يعنى ، تعاون و همكارى مىكنند .
« و ان ياتوكم اسارى » ، « اسرى تفدوهم » نيز قرائت شده است و بر طبق اين قرائت معنى آيه اين است كه شما با اين كه از كشتن خودتان باك نداريد - اگر اسيرى را در دست دشمن خود بيابيد او را با فديه آزاد مىكنيد و همانطور كه [ فديه ندادن و ] باقيماندن اسير در دست دشمن حرام است ، كشتن و نيز بيرون كردن آنها از خانههايشان بر شما حرام است پس در اين صورت چگونه به خود اجازه مىدهيد كه آنها را بكشيد ولى به خود اجازه نمىدهيد كه با فديه دادن ، آنها را از دست دشمن رها سازيد ؟ ! [ در حالى كه هر دو حرام است و يك حكم دارد . ] « تفادوهم » نيز قرائت شده است ، زيرا فديه دادن و مبادلهء اسير دو جانبه است .
وَ هُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ إِخْراجُهُمْ
؛ « هو » ضمير شأن و مبتدا ، « محرم عليكم إخراجهم » خبر آن است ، و جايز است « هو » ضمير ابهام باشد و « اخراجهم » آن را تفسير نمايد .
أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ
؛ آيا ايمان مىآوريد به بخشى از كتاب يعنى فديه دادن و كافر مىشويد به بخشى ديگر يعنى خونريزى و بيرون كردن يكديگر از خانههايتان ؟
منظور آيه چيست ؟
برخى از مفسران گفتهاند : آيهء شريفه در مورد يهود بنى قريظه و بنى النضير