وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ . . .
؛ اين آيه بشارتى است از طرف خداوند براى مؤمنان كه آنان همواره در بهشتند چنان كه در آيه پيش به منكران و كسانى كه اصرار بر گناه دارند و عده عذاب و كيفر هميشگى داده است .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 83 ]
وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ ذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلاَّ قَلِيلاً مِنْكُمْ وَ أَنْتُمْ مُعْرِضُونَ ( 83 )
ترجمه
و ( به ياد آوريد ) زمانى را كه از بنى اسرائيل پيمان گرفتيم كه جز خداوند يگانه را پرستش نكنيد و نسبت به پدر و مادر و نزديكان و يتيمان و بينوايان نيكى كنيد ، و به مردم نيك بگوييد ، نماز را بر پا داريد و زكات بدهيد ، سپس ( با اين كه پيمان بسته بوديد ) همهء شما جز عدهء كمى سرپيچى كرديد ( و از وفاى به پيمان خود ) روى گردان شديد . ( 83 )
تفسير :
لا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ
؛ و در اين جمله چند احتمال است :
1 - اين جمله اخبار است به لفظ نهى ، يعنى نپرستيد مگر خدا را ، چنان كه گفته مىشود : تذهب الى فلان تقول له كذا يعنى مىروى نزد فلانى و به او چنين مىگويى و منظور اين است كه « برو نزد فلانى » زيرا جمله خبريهاى كه در معنا امر و يا نهى باشد از امر و نهى صريح بليغتر است ، زيرا چنين وانمود مىشود كه گويا امر خداوند بسرعت امتثال شده و از آن اخبار مىشود . و قرائت عبد اللَّه بن مسعود و ابى بن كعب كه « لا تعبدوا » خواندهاند مؤيد همين احتمال است . و به دليل اين كه در ادامهء آيه كلمهء « قولوا » ذكر شده ، در اين جمله نيز بايد قول در تقدير باشد .
2 - اين كه جواب قسم باشد . زيرا اخذ پيمان در حكم سوگند است ، گويى گفته شده : به ياد بياوريد هنگامى را كه ما بنى اسرائيل را سوگند داديم كه جزء