و اعمال صالح انجام دادهاند ، اهل بهشتند و هميشه در آن خواهند ماند . ( 82 )
تفسير :
« بلى » براى اثبات چيزى است كه يهود آن را نفى مىكرد و مىگفت : لن تمسنا النار ، ( ما هرگز در آتش نخواهيم سوخت ) يعنى آتش شما را براى هميشه خواهد سوخت به دليل اين كه خدا مىفرمايد :
فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ
يعنى آنها اهل دوزخ هستند و براى هميشه در آتش به سر خواهند برد .
[ منظور از « سيئه » چيست ؟ ] :
ابن عباس و مجاهد و قتاده و برخى ديگر گفتهاند : منظور از « سيئه » شرك به خداوند است [ اقوال ديگرى هم در اين زمينه وجود دارد ولى ] همين قول صحيحتر به نظر مىرسد زيرا بنا بر مذهب اماميّه جز شرك به خداوند گناه ديگرى موجب خلود در آتش نخواهد شد .
وَ أَحاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ
؛ در معنى اين جمله سه احتمال است :
1 - اين كه گناه و كردار بد از هر طرف او را فرا گرفت مانند آيهء شريفهء :
وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ
؛ « يعنى جهنّم از هر سو كافران را فرا مىگيرد » ( توبه / 49 ) 2 - اين كه كردار بد او را هلاك كرد مانند آيهء
إِلَّا أَنْ يُحاطَ بِكُمْ
؛ « مگر به قهر خدا هلاك شويد » ( يوسف / 66 ) ، و آيهء :
وَ أُحِيطَ بِثَمَرِهِ
؛ « و يا آن كه ثمر و ميوهاش نابود شود ( كهف / 42 ) . كه در هر دو آيه « احاطه » به معناى هلاكت است و منظور اين است كه راه نجات آنها مسدود است و نابودى آنها را احاطه كرده است .
3 - مقصود پافشارى و اصرار بر گناه است . « 1 »
هامش
( 1 ) - اقوال ديگرى نيز وجود دارد :
1 - حسن بصرى مىگويد : منظور گناه كبيره است .
2 - از ابن عباس و ضحاك و ابى العاليه نقل شده كه منظور از « خطيئه » شرك به خداوند است ( ترجمهء تفسير مجمع البيان ، ج 1 ، ص 236 ) . - م .