كرده و در برابر خطاها و لغزشهايشان مؤاخذه نخواهد كرد و پيامبران كه از آبا و اجدادشان هستند آنها را شفاعت خواهند كرد .
و گفته شده : مقصود از « امانّى » دروغهاى گوناگون و آيات تحريف شدهاى است كه دانشمندان يهود در اختيار عوام مىگذاشتند و آنها كوركورانه تقليد مىكردند ، و اگر كسى از آنها سخنى بر زبان مىآورد ديگران سؤال مىكردند : هذا شيء رويته او تمنيته يعنى آيا اين سخن را از پيش خود مىگويى يا از ديگران نقل مىكنى ؟
و گفته شده منظور از « الا امانى » اين است كه آنها تنها كتاب خدا را قرائت مىكردند و قول شاعر به همين معنا اشاره دارد :
تمنّى كتاب اللَّه اوّل ليلة * تمنّى داود الزّبور على رسل « 1 »
« الا امانى » استثناى منقطع است مانند استثناى در آيهء :
ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلَّا اتِّباعَ الظَّنِّ
؛ « و عالم به او نبودند جز آن كه از پى گمان خود مىرفتند » ( نساء / 156 )
وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ
؛ آنها تنها پاى بند پندار و خيالند ، يعنى در حال شك و ترديد مىباشند با اين كه مىتوانند از حق آگاه شوند .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 79 ]
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَ وَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ ( 79 )
ترجمه
واى بر آنها كه مطالبى با دست خود مىنويسند . سپس مىگويند : از طرف خداست ، تا به بهاى كمى آن را بفروشند ، واى بر آنها از آنچه با دست خود نوشتند ، و واى بر آنها از آنچه از اين راه به دست مىآورند . ( 79 )
تفسير :
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ
؛ پس واى بر كسانى كه كتاب تحريف
هامش
( 1 ) - يعنى او ( عثمان ) در آغاز شب قرآن را به ترتيل تلاوت مىكرد ، همان گونه كه داود ( ع ) زبورا با آرامش و تأنى تلاوت مىكرد . اين شعر را « حسان بن ثابت » در سوگ « عثمان بن عنيف » سروده است . - م .