لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ
: تا مردم را از گمراهى به هدايت و از كفر به ايمان آورى .
بِإِذْنِ رَبِّهِمْ
: و اين كار را به امر پروردگارشان انجام مىدهى . از اين آيه بر مىآيد كه : خداوند از همهء مكلفين ، ايمان مىخواهد زيرا « لام » براى غرض و هدف است نه عاقبت و سرانجام ، زيرا اگر چنين بود بايد همهء مردم اهل ايمان باشند ، در حالى كه چنين نيست . اكنون مقصود از « نور » را بيان كرده ، مىفرمايد :
إِلى صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ
: مردم را از ظلمات كفر به راه خداوند كه منجر به خدا - شناسى حقيقى و پى بردن بقدرت و عظمت و نعمتهاى بيكران او خواهد شد ، هدايت مىكند .
اللَّهِ الَّذِي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
: خدايى كه مالك تمام موجوداتى است كه در زمين و آسمانهاست و هر گونه تصرفى مىتواند در آنها بكند .
وَ وَيْلٌ لِلْكافِرِينَ مِنْ عَذابٍ شَدِيدٍ
: در اينجا نسبت بكافران اظهار تأسف كرده ، مىگويد : واى به حال كافرانى كه نعمتهاى خداوند را منكر شده ، به يگانگى او اعتراف نمىكنند . اينان دچار عذابى سخت و دشوار خواهند شد .
الَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ
: سپس مردم كافر را چنين توصيف مىكند : آنان كه ماندن در اين دار فانى را بر حيات آخرت ، ترجيح مىدهند . كلمهء « على » به همين منظور آمده كه ترجيح آنها دنيا را بر آخرت ، افاده كند . ترجيح آخرت بر دنيا مذمتآور است ، زيرا دنيا خانهء انتقال و فنا و آخرت ، خانهء مقام و بقاست .
وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
: ديگر از صفات كافران اين است كه : ديگران را از پيروى راه حق و خداشناسى باز مىدارند يا اينكه خود را از پيروى راه حق باز مىدارند .
وَ يَبْغُونَها عِوَجاً
: و همچنين بدنبال تغيير راه و كج كردن آن هستند . كلمهء « سبيل » هم ممكن است مذكر باشد و هم مؤنث ، بنا بر اين بازگشت ضمير مؤنث به آن مانعى ندارد .
برخى گويند : يعنى دنيا را از غير راه آن طلب مىكنند ، چه نعمتهاى خدا از راه طاعت ، بدست مىآيد نه از راه معصيت .
أُولئِكَ فِي ضَلالٍ بَعِيدٍ
: اينها از راه راست منحرف و دور و دچار گمراهى هستند .