انصاف و خرد ، كمترين ترديدى باقى نمىماند .
وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ
: در بارهء اين جمله اقوالى است :
1 - حسن و ضحاك و سعيد بن جبير و زجاج گويند : مقصود از كسى كه : علم كتاب پيش اوست ، خداوند است . مؤيد آن قرائت
« مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ »
است .
2 - ابن عباس و قتاده و مجاهد و جبائى گويند : مقصود مؤمنان اهل كتاب ، از قبيل عبد اللَّه سلام و سلمان فارسى و تميم دارى است . دستهء اول ، اين قول را نپذيرفته ، گويند :
اين سوره ، مكى است و اينها بعد از هجرت ، مسلمان شدهاند .
3 - از امام باقر و امام صادق ( ع ) نقل شده كه منظور على ( ع ) و ساير ائمه است .
بريد بن معاويه از امام صادق ( ع ) نقل كرده است كه فرمود : « خداوند ما را قصد كرده است . اول و افضل و برگزيدهتر ما بعد از پيامبر ، على ( ع ) است » . عبد اللَّه بن كثير روايت كرده است كه آن بزرگوار دست بر سينه گذاشت و فرمود : « به خدا علم كتاب بطور كامل ، پيش ماست » مؤيد آن ، روايت است از شعبى كه گفت : بعد از پيامبر گرامى اسلام ، احدى به كتاب خدا عالمتر از على و اولاد صالحش نيستند . عاصم بن ابى النجود از ابى عبد الرحمن سلمى نقل كرده است كه گفت : احدى نديدم كه قرآن را بهتر از على بن ابى طالب قرائت كند . ابو عبد الرحمن نيز از عبد اللَّه مسعود نقل كرده است كه مىگفت :
اگر كسى به قرآن عالمتر از من بود ، به او مراجعه مىكردم . گفتند : على چطور ؟ پاسخ داد : مگر من به على مراجعه و از او استفاده نكردهام ؟