اين است كه كسى حكم او را براى رد و نقض دنبال نمىكند .
وَ هُوَ سَرِيعُ الْحِسابِ
: خداوند نسبت بكردار بندگان ، سريع الحساب است ، طاعات را پاداش و معصيتها را كيفر مىدهد .
اكنون به اين مطلب مىپردازد كه مكر كافران بوقت نزول عذاب ، مضمحل مىگردد .
از اينرو فرمود :
وَ قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
: كفارى كه پيش از اينان بودند ، با مؤمنين به نيرنگ پرداختند و در كفر خود حيله كردند و در تكذيب پيامبران سياست و تدبير به كار بردند .
همانطورى كه خداوند مكر آنان را باطل كرد ، مكر اينان را نيز باطل خواهد كرد .
فَلِلَّهِ الْمَكْرُ جَمِيعاً
: همهء كارها و تدبيرها براى خداوند است ، بنا بر اين مكر آنان را بخودشان باز مىگرداند و دلائل روشن براى بندگان خود نصب خواهد كرد .
ابو مسلم گويد : يعنى خداوند مالك جزاى مكر آنهاست . جبائى گويد : يعنى خداوند عواقب وخيمى بر اثر نيرنگهاى آنان براى آنها فراهم خواهد ساخت .
يَعْلَمُ ما تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ
: هيچ يك از كردار نيك و بد انسان بر خداوند مخفى نيست ، زيرا او بهمهء معلومات ، داناست . برخى گويند : يعنى خداوند به نيرنگهاى آنها نسبت به پيامبر آگاه است و همه را باطل و دين خود را آشكار مىكند .
وَ سَيَعْلَمُ الْكُفَّارُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ
: در اينجا خداوند آنها را تهديد مىكند كه به زودى خواهند دانست كه سر انجام ، بهشت براى كيست . و اين هنگامى است كه مؤمنين داخل بهشت و كافران داخل جهنم مىشوند . برخى گويند : يعنى كافران خواهند فهميد كه عاقبت پسنديده ، براى شماست يا ايشان و اين هنگامى است كه خداوند دين خود را ظاهر گرداند .
وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا
: مردم كافر ، به تو مىگويند كه تو از جانب خداوند فرستاده نشدهاى .
قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ
: بگو : شهادت خداوند در بارهء صدق ادعاى من كافى است ، زيرا براى اثبات نبوت من آيات و دلائلى قرار داده است كه براى اهل