خداوند روزى را براى هر كه بخواهد گشايش مىدهد و نسبت بهر كه بخواهد تنگ مىگيرد . آنان بزندگى دنيا شاد شدند . حال آنكه زندگى دنيا در برابر آخرت ، متاعى بيش نيست . مردم كافر مىگويند : چرا آيتى از پروردگار بر او نازل نشده است ؟
بگو : خداوند هر كه را خواهد ، گمراه مىكند و هر كه به او بازگشت كند ، هدايت مىكند . آنان كه ايمان آورده و دلهايشان به ياد خداوند ، آرامش يافته است . آگاه باشيد كه به ياد خدا دلها آرامش مىيابند . آنان كه ايمان آورده و عمل شايسته انجام دهند ، براى آنهاست خوشى و سعادت و نيكى جايگاه .
لغت :
انابه : رجوع به حق بوسيلهء توبه . انتاب فلان القوم : فلانى مكرراً بسوى قوم آمد . نوبه : بازگشت مكرر .
طوبى : مؤنث « اطيب » از مادهء « طيب » . اين كلمه اگر چه يائى است ، لكن مثل « ضيزى » ( نجم 53 : ناقص و ستمكارانه ) به ياء خوانده نشده ، زيرا « طوبى » اسم و « ضيزى » صفت است و بايد فرق ميان آنها محفوظ باشد .
اعراب :
الَّذِينَ آمَنُوا
: محلًا منصوب و تابع
« مَنْ أَنابَ »
است .
الا : حرف تنبيه و ابتداء .
حُسْنُ مَآبٍ
: عطف بر « طوبى » كه در محل رفع است .
مقصود :
در آيات پيش ، مردمى توصيف شدند كه وفاى به عهد خداوند مىكنند و به ديگر صفات پسنديده متصفند . اكنون به توصيف كسانى مىپردازد كه به آن صفات متصف نيستند . همانطورى كه دستهء اول ، پاداششان بهشت است ، پاداش اين دسته ، چيزى جز جهنم نخواهد بود . مىفرمايد :
وَ الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ
:
آنان كه عهد خدا را مىشكنند و آنچه را كه خداوند به پيوند آن امر فرموده