را به آن راه نيست .
سپس خداوند متعال بيان مىكند كه با آنان كسانى ديگر وارد بهشت ميشوند كه موجب شادى آنها خواهند شد .
يَدْخُلُونَها وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ
: پدران و همسران و فرزندان صالح ايشان نيز با آنها داخل بهشت مىشوند ، نه آنهايى كه ناصالح و بى ايمان هستند . خداوند متعال قسمتى از پاداش بندهء مؤمن را سرور او بديدن بستگان خود در بهشت قرار داده است و اين كرامتى است براى او . چنان كه مىفرمايد :
« أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ »
( طور 21 : فرزندانشان را به ايشان ملحق مىسازيم ) . اين معنى از ابن عباس و مجاهد است .
وَ الْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بابٍ
: فرشتگان از درهاى هشتگانهء بهشت بر آنها وارد ميشوند . برخى گويند : يعنى فرشتگان از درهاى مختلف نيكى بهشت بر آنها وارد ميشوند . برخى گويند : يعنى فرشتگان از درهاى مختلف نيكى مثل نماز ، زكات ، روزه و . . . بر آنها وارد ميشوند . ابن عباس گويد : يعنى فرشتگان از درهاى مختلف قصرها و باغها بر آنها وارد ميشوند و تحيت خداوندى و تحفهها و هدايا را به آنها تقديم مىكنند .
سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ
: و به آنها مىگويند : سلام بر شما كه صبر كرديد .
در اينجا جملهء « يقولون » بخاطر دلالت كلام حذف شده است . سلام يعنى نويد سلامت و كرامت و نبودن هر چه كه ناراحتى آورد و زيان بخشد . در حقيقت ، فرشتگان به آنها مىگويند : خداوند شما را از ترسها و ناراحتىها سالم بدارد كه بر سختىها و محنتهاى دنيا در راه طاعت خداوند ، صبر كرديد .
فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ
: چه خوب است سر انجام خانهاى كه شما در آن هستيد و از لطف و كرامت الهى برخورداريد .