چيزى را تعظيم كند ، مىگويد وجه آن و نفس آن و منظور از وجه خداوند ، ذات با عظمت خداوند است . هيچ چيز بزرگتر از خداوند و همتاى او نيست . برخى گويند : مقصود از وجه ، در اينجا اخلاص و ترك ريا است .
وَ أَقامُوا الصَّلاةَ
: و نماز را با همهء حدود آن بجا مىآورند . و بقولى يعنى : همواره در انجام نماز ساعى هستند .
وَ أَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْناهُمْ سِرًّا وَ عَلانِيَةً
: و در آشكار و نهان از آنچه به آنها روزى دادهايم ، انفاق مىكنند .
وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ
: و بوسيلهء عمل طاعت ، معصيت را دفع مىكنند .
ابن عباس گويد : يعنى بوسيلهء عمل شايسته ، عمل ناپسند را دور مىسازند . روايت شده كه پيامبر گرامى اسلام به معاذ بن جبل فرمود : « هر گاه كار زشتى كردى ، در كنار آن كار پسنديدهاى انجام ده ، تا آن را محو گرداند » برخى گويند : يعنى بدى كسانى كه با آنها بدرفتارى مىكنند ، به نيكى پاسخ مىدهند و در صدد مكافات ، بر - نمىآيند ، چنان كه مىفرمايد :
« ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ »
( مؤمنون 96 : زشتى را به آنچه بهتر است ، دفع كن ) اين قول از قتاده و ابن زيد و قتيبى است . حسن گويد :
مقصود اين است كه : هر گاه محروم شوند ، عطا ميكنند و هر گاه ظلم شوند ، عفو مىكنند و هر گاه از آنها بگسلند ، نزديك ميشوند . ابن كيسان گويد : يعنى كيفر گناه را به - وسيلهء توبه بر طرف ميسازند .
أُولئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ
: اينها كه صفاتشان را بر شمرديم بر ايشان پاداش بهشت است . در اينجا منظور از « دار » بهشت و منظور از « عقبى » پاداش است كه عاقبت پسنديده است . چنان كه ابن عباس و حسن گويند . سپس دار را وصف كرده ، فرمود :
جَنَّاتُ عَدْنٍ
: بستانهايى كه محل اقامتند و دائم و غير فانى هستند . ابن عباس گويد : منظور ، آن درجهء عالى بهشت است كه جايگاه شهدا و صديقان است . ضحاك گويد : شهرى است در بهشت كه مسكن پيامبران و شهدا و ائمه است . حسن و عبد اللَّه بن عمر گويند : قصرى است از طلا كه جز پيامبران و صديقان و شهدا و حكام عدل ، كسى