جبائى و ابو مسلم گويند : منظور دوستى و يارى مؤمنان و دفاع از آنهاست .
صله رحم نيز در اين معنى داخل است .
جابر از امام باقر روايت كرده است كه پيامبر فرمود :
« بر الوالدين و صلة الرحم يهونان الحساب »
يعنى : نيكى به پدر و مادر و صلهء رحم ، حساب را آسان مىسازد . سپس همين آيه را تلاوت كرد .
محمد بن فضيل از امام هفتم ( ع ) روايت كرده است كه منظور از اين آيه ، صلهء آل محمد ( ص ) است كه بعرش آويزان است و مىگويد : خدايا هر كه مرا نزديك شود به او نزديك باش و هر كه مرا بِبُرد از او ببر و اين موضوع در بارهء هر رحمى كليت دارد .
وليد بن ابان روايت كرده است كه از امام رضا ( ع ) سؤال كردم : آيا بجز زكات ، در مال انسان حق ديگرى هست ؟ فرمود : آرى . خداوند مىفرمايد :
وَ الَّذِينَ يَصِلُونَ . . .
وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ
: و از خداوند مىترسند و قطع رحم نمىكنند .
وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ
: در اينباره قبلا ( آيهء 18 ) گفتگو كردهايم .
هشام بن سالم از امام صادق ( ع ) روايت كرده است كه : منظور از سوء حساب ، اين است كه همهء زشتيهاى آنها را به حساب مىآورند و به حسنات آنها كارى ندارند . اين عمل چيزى جز « استقصاء » ( به حساب آوردن معاصى بطور دقيق ) نيست .
حمّاد بن عثمان از امام صادق ( ع ) روايت كرده است كه به مردى فرموده : چه كارى به برادر دينيت دارى ؟ گفت : فدايت گردم . از او طلبى داشتم و از او بطور كامل دريافت كردم . امام فرمود : مرا از گفتار خداوند :
« وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ »
خبر ده ، آيا آنها مىترسند كه خداوند بر آنها ستمى روا دارد ؟ نه به خدا . آنها مىترسند كه بطور دقيق و از روى استقصا به حساب اعمالشان رسيدگى شود .
وَ الَّذِينَ صَبَرُوا ابْتِغاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ
: و آنان كه در راه انجام اوامر پروردگار و در مقابل امراض و عقوبتها شكيبا هستند و از معاصى خداوند حذر مىكنند و منظور آنها از اين شكيبايى طلب ثواب از خداوند متعال است . زيرا طلب وجه خداوند ، يعنى طلب خداوند و طلب خداوند ، يعنى طلب پاداش خداوند . عرب وقتى بخواهد