ملائكهء روز و ملائكهء روز بدنبال ملائكهء شب . اينها فرشتگانى هستند كه عمر انسان را حفظ مىكنند . اين معنى از حسن ، سعيد بن جبير ، قتاده ، مجاهد و جبائى است . حسن اضافه مىكند كه : اينها چهار فرشته هستند كه هنگام نماز فجر جمع ميشوند . چنان كه خداوند مىفرمايد :
« إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً »
( اسراء 78 :
قرائت نماز فجر مورد مشاهدهء فرشتگان شب و روز است ) از ائمهء ما نيز همين طور روايت شده است .
2 - منظور فرشتگانى است كه انسان را از مهالك حفظ مىكنند و ميان او و مقدرات ، حائل ميشوند . اين قول از على ( ع ) و ابن عباس است . برخى گفتهاند : تعداد فرشتگان محافظ ، ده تا است .
3 - منظور پادشاهان و زمامداران است كه مردم را بوسيلهء قواى پليسى و ارتشى خود از شر متجاوزان و ستمكاران حفظ مىكنند . اين معنى از عكرمه و ضحاك و مروى از ابن عباس است . يعنى كسى كه در روز حركت مىكند ، پاسبانان و نگهبانان از او مراقبت مىكنند . ( لكن با توجه به قسمت ذيل آيه ، اين معنى چندان صحيح به نظر نميرسد ) .
مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ :
براى انسان ، از پيش رو و پشت سر ، مراقبانى است كه اطراف او مىچرخند و موكل او هستند و به امر خداوند ، او را از خطرات حفظ مىكنند .
حسن گويد : يعنى اعمال گذشته و آيندهء او را تا وقت مرگ حفظ و ثبت ميكنند .
برخى گويند : يعنى او را از مهلكهها و خطرات و از شر جن و انس و جانوران حفظ مىكنند .
ابن عباس گويد : يعنى او را از آنچه مقدر نيست ، حفظ مىكنند ولى اگر چيزى مقدر باشد ، ديگر نيروى نگهدارى آنها تأثيرى نخواهد داشت ، در بارهء كلمهء
« مِنْ أَمْرِ اللَّهِ »
حسن و مجاهد و جبايى گويند : يعنى « بامر اللَّه » . از ابن عباس نيز چنين نقل شده است . مثل اينكه گفته شود : « هذا الامر بتدبير فلان و من