تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 242

مساهمون:

ص٢٤٢
نصب است به « يبعثون » . برخى از قراء غير مشهور اين كلمه را بكسر همزه خوانده‌اند ، لكن فتحهء همزه ، فصيحتر و صحيح‌تر است . اكنون بندگان خود را مخاطب ساخته ، مىفرمايد :
إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ
: خداى شما خدايى است يكتا و جز او هيچ كس قادر بر خلق اصول نعمتها نيست ، بنا بر اين در راه عبادتش استوار باشيد .
فَالَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ قُلُوبُهُمْ مُنْكِرَةٌ
: آنان كه به آخرت ، ايمان ندارند ، دلهايشان منكر حق است و موعظه‌ها و اندرزها را نمىپذيرد .
وَ هُمْ مُسْتَكْبِرُونَ
: آنها تكبر دارند و در برابر حق ، تسليم نيستند و بدون هيچگونه دليلى از آن سرپيچى مىكنند .
لا جَرَمَ
: اين كلمه به معناى « حقاً » و بمنزلهء قسم است . خليل گويد : اين كلمه براى تحقيق و اثبات است كه جز در پاسخ كسى كه گويد : آنها چنين كردند ، واقع نمىشود . شنونده ، همين كه آن جمله را شنيد ، مىگويد : « لا جرم نادم مىشوند ! » زجاج گويد : يعنى حق و واجب است كه . . . شاعر گويد :
و لقد طعنت ابا عيينة طعنة * جرمت فزارة بعدها ان يغضبوا
يعنى : ابو عيينه را نيزه‌اى زدم كه بطور حتم فزاره را بغضب مىآورد . ابو مسلم گويد : اصل اين كلمه ، از كسب است . گويا مىگويد : اين مطلب بقدرى بديهى است كه احتياج به تحقيق و مطالعه ندارد .
أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما يُسِرُّونَ وَ ما يُعْلِنُونَ
: بطور حتم ، خداوند از آشكار و نهان ايشان با خبر است . اين جمله ، به منظور تهديد ايشان به كار رفته است ، تا بدانند كه خداوند به همهء احوال آنها آگاه است و آنها را بر گفتار و كردارشان كيفر مىدهد .
إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ
: خداوند ، خود خواهان متكبر را كه از پيروى انبيا سرباز مىزنند ، دوست نمىدارد و نمىخواهد كه ثوابى و مقامى نصيب آنها شود .