خداوند به پيامبر خود امر مىكند كه در مورد عفو ، آنها را مشمول عفو خود قرار دهد و موعظه كند .
قاضى گويد : عفو در همه جا پسنديده و نظير حلم و تواضع است . با اينكه در مسألهء جهاد به سختگيرى سفارش شده است ، مع الوصف ، ما را بعفو ملزم كردهاند . از على ( ع ) حكايت شده است كه : صفح ، بخشايش بدون سرزنش است . برخى گفتهاند :
بخشايشى است كه توام با سختگيرى و توبيخ نباشد .
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ
: پروردگار تو ، آفريدگار مخلوقات و به تدبير آنها داناست و از كارهاى شما آگاه است . ممكن است منظور اين باشد كه خداوند خالق شماست و از آنچه به حال شما بهتر است ، آگاهى دارد . او مىداند كه حالا عفو بهتر است . شما هم بايد اهل عفو و گذشت باشيد تا وقتى كه فرمان جهاد صادر شود .
اكنون در بارهء نعمتهايى كه به پيامبر گرامى اسلام ، اختصاص دارد ، مىفرمايد :
وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي
: در اين باره قبلا گفتگو كرده و گفتهايم كه « سبع المثانى » سورهء فاتحة الكتاب است . قول على ( ع ) و ابن عباس و حسن و ابو العالية و سعيد بن جبير و ابراهيم و مجاهد و قتاده ، همين است . از امام باقر ( ع ) و امام صادق ( ع ) نيز چنين روايت شده است . برخى گفتهاند : مقصود ، هفت سورهء طولانى قرآن كريم است . علت اينكه اين سورهها مثانى گفته شده ، اين است كه اخبار و عبرتها در اين سورهها ، دو به دو ، آمدهاند . اين قول بنا بروايتى ديگر ، از ابن عباس است . ابن - مسعود و ابن عمر و ضحاك نيز چنين گفتهاند . برخى گفتهاند : مثانى همهء قرآن است .
چنان كه مىفرمايد :
« كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ »
( زمر 23 ) اين قول از ابو مالك و طاووس است . از ابن عباس و مجاهد نيز چنين روايت شده است .
آنان كه « المثانى » را فاتحة الكتاب دانند ، در بارهء سبب نامگذارى آن اختلاف دارند . حسن گويد : علت اين است كه در هر نمازى دو بار خوانده مىشود . از امام صادق ( ع ) نيز چنين روايت شده است .
زجاج گويد : علت اين است كه در هر ركعتى بايد همراه قسمتى از قرآن خوانده