« حجر » نامند ، اين است كه : مانع از زشتيهاست .
اعراب :
مشرقين : حال مصبحين : حال
وَ إِنْ كانَ أَصْحابُ . . .
: ان مخففهء از ثقيله است .
آمنين : حال
مقصود :
اكنون خداوند در چگونگى عذاب قوم لوط ، مىفرمايد :
فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُشْرِقِينَ
: هنگام طلوع خورشيد ، صدايى هول انگيز آنها را فرا گرفت .
فَجَعَلْنا عالِيَها سافِلَها وَ أَمْطَرْنا عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ سِجِّيلٍ
: تفسير آن در سورهء هود ، گذشت .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ
: قتاده و ابن زيد گويند : يعنى آنچه در بارهء هلاك قوم لوط گفته شد ، براى اهل تفكر و عبرت ، دلائل و راهنمايى است .
مجاهد گويد : يعنى براى اهل فراست . از پيامبر اسلام است كه : از فراست مؤمن ، بپرهيزيد كه او بنور خداوند ، مىنگرد . « 1 » و نيز فرموده : خداوند را بندگانى است كه مردم را به نشانه ، مىشناسند « 2 » آن گاه همين آيه را قرائت كرد . امام صادق ( ع ) فرموده : مائيم كسانى كه مىانديشيم و عبرت مىگيريم . راه سعادت ، در ما اقامه شده و اين راه ، بسوى بهشت است . « 3 » اين روايت را على بن ابراهيم در تفسير خود آورده است .
وَ إِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ
: شهر لوط ، در رهگذر مردم قرار دارد . آنها براى انجام حوائج زندگى از آنجا مىگذرند و به آن عبرت مىگيرند . زيرا آثارى كه مورد
هامش
( 1 ) -
اتقوا فراسة المؤمن فانه ينظر بنور اللَّه
( 2 ) -
ان للَّه عباداً يعرفون الناس بالتوسم
( 3 ) -
نحن المتوسمون و السبيل فينا مقيم و السبيل طريق الجنة