مىكنند ، استثنا كرده ، مىفرمايد : بجز كسانى كه در برابر اغواى ابليس ، تسليمند و مخالفتى نمىكنند . بنا بر اين ابليس را بر چنين كسانى تسلط است ، زيرا از هدايت ، عدول و دعوت ابليس را اجابت مىكنند .
برخى گويند : اين استثنا منقطع است . يعنى : لكن بر گمراهانى كه از تو پيروى مىكنند ، تسلط داراى .
وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ
: و وعدهگاه ابليس و پيروانش جهنم است .
لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ
: در اين باره دو قول است :
1 - از امير المؤمنين ( ع ) روايت است كه : جهنم را هفت در ، يعنى هفت طبقه است كه روى يكديگر قرار دارند . على ( ع ) يكى از دستها را بر روى دست ديگر نهاد و فرمود : اينطور . خداوند بهشت را به عرض ، گسترش داده و آتش را طبقه طبقه ، قرار داده است . طبقهء زيرين ، جهنم ، روى آن « لظى » ، روى آن حطمة ، بالاى آن سقر ، بر سر آن جحيم ، بالاى آن سعير و طبقهء نخستين هاويه است .
در روايت كلبى آمده است كه : طبقهء بالا جهنم و طبقهء زيرين هاويه است .
از ابن عباس است كه : در اول جهنم و در دوم سعير و در سوم سقر و در چهارم جحيم و در پنجم لظى و در ششم حطمة و در هفتم هاويه است .
چنان كه ملاحظه مىشود ، روايات ، در اين باره مختلف است . عقيدهء مجاهد ، عكرمه و جبائى نيز همين است . اينان گويند : درهاى جهنم مثل قرار گرفتن دست روى دست است .
2 - ضحاك گويد : جهنم را هفت در ، يعنى هفت درجه است كه به ترتيب روى يكديگر قرار گرفتهاند . درجهء اول جاى اهل توحيد است كه به قدر اعمال و عمرشان در دنيا عذاب مىشوند سپس خارج مىگردند . درجهء دوم جاى يهود ، درجهء سوم جاى مسيحيان ، درجهء چهارم جاى صابئين ، درجهء پنجم جاى مجوس ، درجهء ششم جاى مشركين عرب و درجهء هفتم جاى منافقين است . چنان كه مىفرمايد :
« إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ »
( نساء 145 : منافقان در درجهء زيرين جهنم هستند ) . قول