و براى هر درى ، از آنها بهرهاى معين است .
قرائت :
صراط على : يعقوب « صراط على » قرائت كرده است . ابو رجاء ، ابن سيرين ، قتاده ، ضحاك ، مجاهد ، قيس بن عباده و عمرو بن ميمون نيز چنين قرائت كردهاند .
از امام صادق ( ع ) نيز همين طور نقل شده است . ديگران « عَلَىَّ » خواندهاند .
ابن جنى گويد : معناى قرائت اول ، راه گرامى و شريف است ، نه علو و بلندى .
در بارهء قرائت دوم گفتهاند : اين تعبير ، نظير : « الدلالة اليوم علىّ » است ، يعنى :
امروز راهنمايى بر عهدهء من است . مقصود اين است كه : راه بودن اين راه ، در عهده و تحت ضمان من است . مثل اينكه ، بگويند : « صحة هذا المال على » يعنى : درستى اين مال ، بر عهدهء من است و مقصود اين نيست كه : اين راه بر من و بزيان من است . اين معنى بسيار خوب است .
لغت :
اغواء : دعوت بگمراهى خلاف ارشاد . اين اصل معنى است . گاهى هم به معناى حكم بگمراهى است .
تزيين : آراستن چيزى بطورى كه مقبول نفس آدمى واقع شود ، خواه از جهت طبيعت يا از جهت عقل ، به حق يا باطل . اغواى شيطان ، يعنى آراستن شيطان ، باطل را در نظر انسان ، تا به آن روى آورد .
مقصود :
اكنون در بارهء نوميدى ابليس از پاداش آخرت ، مىفرمايد :
قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ
: ابليس گفت : پروردگارا ، مرا تا روزى كه مردم براى پاداش محشور مىشوند ، مهلت ده . در اينجا ابليس تا روز قيامت ، مهلت مىخواهد كه نميرد ، زيرا روز قيامت ، احدى نمىميرد . لكن خداوند اين خواستهء او را اجابت نكرد .
قالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ
: بلكه به او فرمود : تا روزى