تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٣ — صفحة 170

مساهمون:

ص١٧٠
شهاب‌ها آنها را تعقيب خواهند كرد .

مقصود :

وَ قالُوا يا أَيُّهَا الَّذِي نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ إِنَّكَ لَمَجْنُونٌ : مشركان به پيامبر اسلام مىگفتند : اى كسى كه بزعم خودت قرآن بر تو نازل گشته است ، تو ديوانه‌اى . يعنى ادعاى جنون آسايى مىكنى ، نه قرآنى بر تو نازل شده و نه ما از تو پيروى مىكنيم . لَوْ ما تَأْتِينا بِالْمَلائِكَةِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ : ابن عباس و حسن گويند : يعنى اگر در ادعاى خود راستگو هستى چرا فرشتگانى نمىآورى كه براستى سخنت شهادت دهند ؟ ما نُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ إِلَّا بِالْحَقِّ : در اينجا خداوند ، به آنها جواب قانع كننده داده ، مىفرمايد : ما فرشتگان را تنها هنگام مرگ مىفرستيم ، نه پيش از آن و نه بعد از آن . اين معنى از ابن عباس است . حسن و مجاهد و جبايى گويند : يعنى آنها با عذاب استيصال ، نازل مىشوند . نيز از مجاهد نقل شده است كه يعنى : آنها همراه رسالت ، در دنيا نازل مىشوند . وَ ما كانُوا إِذاً مُنْظَرِينَ : و هنگامى كه فرشتگان نازل شوند ، مهلتى به آنها داده نخواهد شد . إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ : در اينجا توضيح بيشترى داده ، مىفرمايد : ما قرآن را نازل كرده‌ايم و آن را از كم و زياد شدن و تحريف و تغيير ، حفظ مىكنيم . اين معنى از قتاده و ابن عباس است . چنان كه مىفرمايد : « لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ » ( فصلت 42 : باطلى از پيش و پس بر قرآن راه نمىيابد ) . حسن گويد : يعنى خداوند ، متكفل حفظ قرآن ، در تمام ادوار است و به صورت اصلى خود ، هم چنان ميان امتها دست بدست مىگردد تا روز قيامت . بدين ترتيب مردم از وحى الهى برخوردار مىشوند و دعوت پيامبر را گردن مىنهند . جبائى گويد : يعنى خداوند ، قرآن را از نيرنگ مشركان حفظ مىكند . آنها از عهدهء مبارزهء با قرآن بر نمىآيند و قرآن هرگز كهنه و فراموش نمىشود .