تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 127

مساهمون:

ص١٢٧
تُؤْتِي أُكُلَها كُلَّ حِينٍ
: ابن عباس گويد : يعنى اين درخت ، در هر شش ماه ، يك بار ميوه مىدهد . از امام باقر ( ع ) نيز چنين روايت شده است . حسن و سعيد بن جبير گويند : مقصود اين است كه در تابستان از خورماى آن و در زمستان از طلع آن استفاده مىشود و از وقتى كه خورماى نخل را مىچينند تا زمانى كه دوباره بارور مىشود ، شش ماه طول مىكشد . مجاهد و عكرمه گويند : مقصود از « كل حين » هر سال است ، زيرا درخت سالى يك مرتبه ، ثمر مىدهد . سعيد بن مسيب گويد : مقصود هر دو ماه است . زيرا از وقتى كه نخل بارور مىشود تا موقعى كه خورماى آن قابل چيدن مىشود ، دو ماه طول مىكشد . و بقولى : علت اين است كه از وقت چيدن خورما تا بارور شدن درخت ، دو ماه طول مىكشد . ربيع بن انس گويد : « كل حين » يعنى هر صبح و شام . از ابن عباس نيز چنين روايت شده است . برخى گويند : يعنى همه وقت ، زيرا ثمر نخل همواره موجود و قابل استفاده است ، چه در مرحله‌اى كه طلع باشد و چه در مراحل بعدى تا وقتى كه خورما شود . مؤيد اينكه « حين » به معناى وقت است شعر نابغه است :
تناذرها الراقون من سوء سمها * تطلقه حيناً و حيناً تراجع
يعنى : از بدى سم مار ، افسون كننده‌ها يكديگر را مىترسانيدند و مار گزيده زمانى دردش سبك و زمانى سنگين مىشد . برخى گويند : خداوند ايمان را به نخل تشبيه كرده است ، بخاطر اينكه : ايمان در قلب مؤمن ، ثابت است ، همچون نخل در زمين و علم مؤمن را نسبت به امور آسمانى ، به شاخه‌هايى نخل كه به آسمان رفته‌اند ، تشبيه كرده است و كردارى كه مؤمن از بركت ايمان انجام مىدهد و پاداشى كه همواره به او مىرسد به ثمر نخل تشبيه كرده است كه در همهء اوقات سال به صورت رطب و خورما مورد استفاده قرار مىگيرد .
بِإِذْنِ رَبِّها
: آن درخت ، ميوهء خود را همواره به اذن پروردگار مىدهد . برخى گويند : مقصود از اينكه ميوهء خود را همواره باذن پروردگار مىدهد ، اين است كه ائمهء ما حقايق دين و احكام حلال و حرام را همواره باذن پروردگار ، براى مردم
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 127 | الشيخ الطبرسي / ستوده / سيد هاشم رسولي محلاتى