« وَ إِلى عادٍ أَخاهُمْ هُوداً »
و بسوى قوم عاد برادرشان - يعنى برادر فاميلى و قبيلهاى نه برادر دينى - هود را فرستاديم .
« قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ . . . »
وى بدانها گفت : اى مردم خداى يگانه را بپرستيد و فرمانبرداريش كنيد نه بتها را كه شما معبودى شايستهء پرستش جز خدا نداريد .
« إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا مُفْتَرُونَ »
و شما در اين قول و گفتارتان كه مىگوييد : بتان خدايان ما هستند دروغگو هستيد .
« يا قَوْمِ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً . . . »
و من براى دعوتى كه از شما بپرستش خدا ميكنم مزدى نميخواهم و مزد من جز بر خدايى كه مرا آفريده نيست ، پس چرا سخن مرا تعقل نميكنيد تا بدانيد كه آنچه ميگويم حق است ؟
« يا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ . . . »
معناى اين جمله و وجه تقديم استغفار بر توبه در اول سوره ( ذيل آيه 3 گذشت ) .
« يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً »
تا باران را پى در پى و ريزان بر شما بفرستد ، و برخى گفتهاند : قوم عاد دچار خشكسالى شده بودند و هود ( با بيان اين جمله ) بدانها وعده داد كه اگر توبه كنند با آمدن باران سر زمينشان سر سبز و خرم و مزارعشان آباد گردد ، و درختها بارور و ميوهها فراوان شود . . . و بنا بر اين آيهء فوق مانند آيهء ديگرى است كه فرموده :
« وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ »
« 1 » هر كس از خدا بترسد ( و تقوى داشته باشد ) خداوند برايش گشايشى قرار دهد و از جايى كه گمان ندارد روزيش دهد .
« وَ يَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلى قُوَّتِكُمْ »
قوت در اينجا بمال و فرزند و نيرو تفسير شده و همهء اينها چيزهايى است كه انسان بدانها نيرو گيرد . و على بن عيسى گفته : يعنى با كثرت افراد و اموال عزتى بر عزتتان بيفزايد ، و برخى گفتهاند : يعنى نيرويى ايمانى بر نيروى بدنى شما بيفزايد .
« وَ لا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِينَ »
و به حال شرك و كفر از دعوت من رو گردان نشويد .
هامش
( 1 ) - سورهء طلاق آيهء 2 .