و چون آب جوشيدن گرفت بنوح گفتيم : از هر جنسى از حيوانات يك جفت - يعنى يك نر و ماده - با خود بردار . و قرائت ديگر آن است كه « كل » به تنوين بخوانيم و در اين صورت لفظ « اثنين » تأكيد مىشود ، و معناى آن چنين است از هر جفت دو تا بردار .
« وَ أَهْلَكَ إِلَّا مَنْ سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ »
و خاندان و فرزندان خود را نيز بردار جز آن كس كه وعدهء نابودى او در پيش گذشته است و به تو خبر دادهايم كه ايمان نخواهد آورد ، كه منظور زن خيانتكار او بنام « واغلة » و پسرش كنعان بود .
« وَ مَنْ آمَنَ »
و نيز آن كس را كه به تو ايمان آورده با خود ببر .
« وَ ما آمَنَ مَعَهُ إِلَّا قَلِيلٌ »
و جز اندكى به دو ايمان نياوردند كه بگفتهء بيشتر مفسران هشتاد نفر بودند ، و بگفتهء مقاتل : هفتاد و هشت نفر بودند كه هفتاد و دو نفر آنها مردان و زنان قوم او بودند و سه تن از پسران نوح با زنانشان بودند كه جمعاً هفتاد و هشت نفر ميشدند ، و او گفته : جسد آدم عليه السلام را نيز با خود حمل كردند . و از ابن جريح و قتاده نقل شده كه گفتهاند : آنها ده نفر بودند و همين قول از امام صادق عليه السلام نيز روايت شده . و اعمش گفته : هفت نفر بودند كه از آن جمله سه پسر نوح : سام ، و حام و يافث و زنانشان بودهاند . و عرب و روميان و پارسيان و ساير عجم از نژاد سام هستند ، و سياه پوستان حبشه و زنگيان و غيره نژاد حام هستند ، و نژاد ترك و چينيها و ساكنين شمال شرقى اروپا و شمال آسيا و يأجوج و مأجوج از فرزندان يافث ميباشند .
« وَ قالَ ارْكَبُوا فِيها »
و نوح به آن دسته كه به دو ايمان آورده بودند گفت : در كشتى سوار شويد ، و در اينجا جملهاى در تقدير است و معناى آن چنين است كه چون آب فوران كرد و نوح از عذاب خدا و نابودى كافران مطلع شد بخاندان و همراهان خود گفت : سوار شويد .
« بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها »
يعنى تبرك جوييد بنام خدا و يا بگوئيد : « بسم اللَّه » در وقت رفتن كشتى و در وقت توقف آن ، و برخى گفتهاند : معناى آيه اين است كه وسيلهء حركت و توقف آن « بسم اللَّه » بود . و ضحاك گفته : هر وقت ميخواستند كشتى حركت كند مىگفتند : « بسم اللَّه مجراها » و كشتى به راه ميأفتاد ، و هر گاه ميخواستند توقف كند و بايستد مىگفتند : « بسم اللَّه مرسيها » آن وقت كشتى ميايستاد .