سير : مرور ممتد در يك جهت .
تفسير :
خداى سبحان در اين آيات به پيغمبرش - صلى اللَّه عليه و آله - دستور ميدهد كه دعوت خود را براى مشركان بيان دارد .
« قُلْ هذِهِ سَبِيلِي »
ابن زيد گفته : يعنى اى محمد بگو : اين است طريقه و راه و روش من . و مقاتل و جبائى گفتهاند : يعنى اينكه من بدان دعوت ميكنم طريقه و آئين من است ، و تفسير آن در آيهء بعدى است كه ميفرمايد :
« أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى بَصِيرَةٍ »
يعنى بتوحيد خدا و عدل و دين او دعوت ميكنم از روى يقين و معرفت و دليل قاطع نه از روى تقليد .
« أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي »
يعنى هم من شما را بدان دعوت ميكنم ، و هم كسانى كه به من ايمان آوردهاند و به قرآن و موعظه تذكر ميدهند و از گناهان جلوگيرى و نهى ميكنند .
و ابن انبارى گفته : ممكن است اين گونه بخوانيم و بگوئيم كلام در جمله
« أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ »
تمام شده و
« عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي »
جملهء جداگانه و ابتداى كلام ديگرى است ( - يعنى بسوى خدا دعوت ميكنم - سپس فرمود : من و هر كه پيرويم مىكند بر بينايى و بصيرت هستيم ) . و همين معناى گفتار ابن عباس است كه گفته : اصحاب محمد در بهترين طريقه و روش هستند .
« وَ سُبْحانَ اللَّهِ »
و خداى منزه است از آنچه شريك او سازند ، يعنى : بگو و خدا منزه است . . . و برخى گفتهاند :
« سُبْحانَ اللَّهِ »
در اينجا جملهء معترضهاى است كه ميان دو جمله آمده .
« وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ »
و من از مشركان نيستم كه براى خدا شريك و همسر و فرزند قرار دادهاند . و اين آيه دليل است بر فضيلت دعوت ( و خواندن مردم ) بسوى خدا و توحيد و عدل وى ، و حديثى هم كه از رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - روايت شده به اينمطلب كمك مىكند كه آن حضرت فرمود :
« العلماء امناء الرسل على عباده »
علماء و دانشمندان امانت دارهاى پيمبران خدا هستند نسبت به بندگان او .