تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٢ — صفحة 290

مساهمون:

ص٢٩٠

« وَ إِنْ كُنَّا لَخاطِئِينَ » و ما نيز در اين كارهايى كه كرديم جز افرادى خطا كار و گنهكار نبوده‌ايم . و اين جمله دليل بر آنست كه آنها از كردهء خود پشيمان بودند و حاضر بانجام امثال آن اعمال نبودند . « قالَ لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ » يوسف گفت : امروز ديگر بر شما ملامت و توبيخى در كارهاى گذشته‌اى كه انجام داديد نيست . « يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ » خدا گناهانتان را ميآمرزد و من از خدا براى شما آمرزش ميخواهم . « وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ » و او مهربانترين مهربانان است نسبت بعفو و گذشت از گناهان گذشتهء شما ، و برخى گفته‌اند : يعنى خدا در مورد رفتارى كه با من كرد و مرا بسلطنت و پادشاهى رسانيد أرحم الراحمين است . و منظور از « يوم » نيز در آيه كه فرمود « لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ » بگفتهء بعضى نه اينكه همان روزى بود كه يوسف با آنها سخن ميگفت ، بلكه منظور زمانى است كه همهء اوقات را فرا ميگيرد ، مانند قول شاعر كه گفته :

فاليوم يرحمنا من كان يغبطنا * و اليوم نتبع من كانوا لنا تبعاً

يعنى پيوسته ( در هر وقت ) بما رحم كند كسى كه غبطهء ما را مىخورد . و هميشه پيروى كنيم از كسى كه پيرو ما باشد . و برخى گفته‌اند : جملهء « لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ » مربوط بكلام قبلى است و « الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ » كلام جداگانه‌اى است و يوسف عليه السلام آن را به صورت دعا ايراد فرموده يعنى خدايتان در اينروز بيامرزد . « اذْهَبُوا بِقَمِيصِي هذا فَأَلْقُوهُ عَلى وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيراً » اين پيراهن مرا ببريد و بر روى پدرم بيندازيد كه بينا گردد . گويند : هنگامى كه يوسف خود را به برادران معرفى كرد از پدرش پرسيد و گفت : پس از من چه كرد ؟ گفتند : چشمانش را از دست داد ، اين وقت بود كه يوسف گفت : پيراهن مرا ببريد . . . « وَ أْتُونِي بِأَهْلِكُمْ أَجْمَعِينَ » و چون پدرم بينا شد با همهء خاندانتان بنزد من آئيد . و اين معجزه‌اى بود از يوسف كه جز از راه وحى اطلاع نداشت كه چون پيراهن