ترجمه :
و چون بر يوسف در آمدند گفتند : اى عزيز ( مصر ) ما و كسانمان به سختى و قحطى دچار گشتهايم و كالايى ناچيز نزد تو آوردهايم و تو پيمانه را بر ما تمام كن و بما احسان فرما كه خدا بخشندگان را پاداش نيكو دهد ( 88 ) گفت : هيچ ميدانيد كه وقتى نادان بوديد با يوسف و برادرش چه كرديد ( 89 ) گفتند : آيا تو يوسفى ؟ گفت : ( آرى ) من يوسفم ، و اين ( هم ) برادر من است كه خدا بر ما منت گذارده و براستى كه هر كس تقوى پيشه سازد و صبر كند خداوند پاداش نيكو كاران را ضايع و تباه نسازد ( 90 ) گفتند به خدا سوگند كه خدا تو را بر ما برترى داد و ما خطا كار بوديم ( 91 ) يوسف گفت :
اكنون ملامتى بر شما نيست . خدا شما را ميآمرزد كه او مهربانترين مهربانان است ( 92 ) اين پيراهن مرا ببريد و بر روى صورت پدرم بيندازيد كه بينا مىشود و سپس با خاندانتان همگى را نزد من آريد ( 93 ) .
شرح لغات :
از جاء : به معناى ريختن و دفع اندك اندك . و « بضاعة مزجاة » يعنى - كالايى اندك و ناقص .
تثريب : توبيخ و ملامت . و برخى گفتهاند : به معناى افساد و تقرير گناه است .
و ابو عبيدة گفته : اصل آن به معناى افساد است . و ثعلب گفته : « اثرب فلان على فلان » يعنى فلان كس گناهان فلانى را يك يك برايش بر شمرد .
تفسير :
« فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَيْهِ »
فرزندان يعقوب بدنبال دستور پدر بسوى مصر حركت كردند و چون بمصر رسيده و بر يوسف در آمدند .
« قالُوا يا أَيُّهَا الْعَزِيزُ مَسَّنا وَ أَهْلَنَا الضُّرُّ »
در اثر قحطى و بى آذوقهگى ، ما و كسانمان بگرسنگى و سختى دچار گشتهايم . و برخى گفتهاند : از هلاكت چهارپايان خود و سختيهاى ديگرى كه به آنها رسيده بود شكايت كردند .
« وَ جِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ »
و كالايى كه بوسيلهء آن روزگار ميگذرانديم و قوت خود