تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 222

مساهمون:

ص٢٢٢
« ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا أَسْماءً سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍ »
و جهت اينكه يوسف عليه السلام در آغاز خطاب را به صورت تثنيه آورد و آن دو را مخاطب قرار داد ولى در اينجا به صورت جمع آورده اين است كه منظور همهء آن كسانى بودند كه مانند آن دو عقيده داشتند و مشرك بودند ، و برخى گفته‌اند : خطاب متوجه تمام كسانى بود كه در زندان بودند . و معناى آيه اين است كه اين بتهايى را كه شما جز خدا مىپرستيد و بنام پروردگار و معبود و إله ميناميد ، اينها نامهايى است كه حقيقت ندارند و الفاظى بىمعنى است و خداوند برهان و دليلى براى پرستش آنها بر بندگان خود نازل نكرده است .
« إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ »
حكم و فرمان مخصوص به خدا است و از اينرو پرستش و خضوع و كرنش هم براى غير خدا جايز نيست .
« أَمَرَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ »
شما را فرمان داده كه جز او را نپرستيد .
« ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ »
يعنى آنچه را از توحيد و يگانگى خدا و پرستش او و دست - كشيدن از پرستش ديگران كه براى شما بيان كردم . . . آئين مستقيم و درستى است كه انحرافى در آن نيست .
« وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ »
ولى بيشتر مردم نميدانند ابن عباس گفته : يعنى نميدانند كه فرمانبرداران و اهل اطاعت چه پاداشى دارند و گنهكاران و اهل معصيت چه كيفر و عقابى دارند ، و ديگرى گفته : يعنى بخاطر عدول و انحراف از نظر و تأمل صحت گفتار مرا نميدانند .
« يا صاحِبَيِ السِّجْنِ أَمَّا أَحَدُكُما فَيَسْقِي رَبَّهُ خَمْراً »
از اينجا شروع بتعبير خواب آن دو مىكند ، و پيش از اينكه خواب را تعبير كند بمطلب مهمترى كه عبارت از دعوت بتوحيد و پرستش خداى يگانه بود اقدام فرمود و بدنبالش معجزهء خويش را نيز اظهار كرد و سپس مشغول بتعبير خواب ساقى گرديد ، و روايت شده كه در تعبير خواب او چنين گفت : اما تعبير سه خوشهء انگور آنست كه سه روز ديگر در زندان خواهى ماند و روز چهارم شاه آزادت مىكند و بشغل نخستين خود باز ميگردى .