تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 210

مساهمون:

ص٢١٠
« وَ لَئِنْ لَمْ يَفْعَلْ ما آمُرُهُ لَيُسْجَنَنَّ وَ لَيَكُوناً مِنَ الصَّاغِرِينَ »
يعنى و اگر يوسف خواستهء مرا انجام ندهد و دعوتم را پاسخ نگويد زندانى خواهد شد و در زمرهء اشخاص خوار و زبون قرار خواهد گرفت . يوسف عليه السلام كه اصرار آن زن را ديد و تهديدش را شنيد زندان را بر گناه ترجيح داده گفت :
« رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِي إِلَيْهِ »
پروردگارا زندان براى من محبوبتر و آسانتر است از آن عمل زشتى كه اين زنان مرا بدان ميخوانند ، و از اين جمله معلوم مىشود كه آن زنان ديگر نيز تقاضايى مثل تقاضاى زليخا از يوسف كرده بودند و در حديثى كه ابو حمزهء ثمالى از امام على بن الحسين عليه السلام روايت كرده چنين است كه فرمود : همين كه زنان مزبور از نزد زليخا رفتند هر كدام جداگانه در پنهانى كسى بنزد يوسف فرستاده و تقاضاى ديدار او را كردند . و برخى گفته‌اند : زنان مصرى بيوسف - گفتند : خواستهء خانم خود را انجام بده و فرمانش را اطاعت كن كه به دو ستم ميكنى و او مظلوم واقع شده . و بعضى گويند : پس از اينكه آن زنها يوسف را ديدند از زليخا درخواست كردند كه اجازه دهد تا آنها هر كدام جداگانه يوسف را در خلوت به بينند و از وى بخواهند تا درخواست زليخا را انجام دهد و حاجتش را برآورد ، و چون زليخا اين كار را كرد و آنها در خلوت بنزد يوسف رفتند هر كدام يوسف را به خود دعوت كرده و از وى خواستند تا آنها را كامروا سازد ، و بدينجهت بود كه يوسف گفت :
« رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ . . . »
و در اينجا اين سؤال پيش ميآيد كه چگونه يوسف گفت : « پروردگارا زندان نزد من محبوبتر است از آنچه اينان مرا بدان ميخوانند » با اينكه منظورش از زندان نه جا و مكان زندان بوده كه آنجا را بخواهد بلكه معناى مصدرى آن يعنى زندانى شدن و محبوس گشتن بوده و معلوم است كه همين زندانى شدن بىگناه نيز خود گناهى جداگانه است همانطور كه پذيرفتن دعوت زنان مصرى نيز گناه بوده ، و چگونه يوسف زندان را از خدا خواست و گفت : زندان نزد من محبوبتر است ؟