گفت :
« وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ . . . »
« 1 » فرمود : نيكو است ولى آن هم نيست . در اينجا مردم ساكت شدند و ديگر چيزى نگفتند . حضرت رو بدانها كرده فرمود : چرا پاسخ نميگوئيد اى مسلمانان ! گفتند : به خدا ديگر چيزى نميدانيم .
فرمود : شنيدم از حبيب خود رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - كه فرمود : اميدوار كنندهترين آيههاى قرآن اين آيه است كه فرمايد :
« وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ . . . »
تا به آخر آيه ، آن گاه فرمود : يا على به حق آن خدايى كه مرا بنبوت مبعوث داشته هر كداميك از شما براى وضوء ( نماز ) برخيزد گناهانش فرو ريزد و چون بدرگاه خدا رود و با دل به خدا متوجه گردد ( و نماز به پا دارد ) چيزى از گناهان وى بجاى نماند و پس از نماز مانند روزى گردد كه از مادر متولد شده ، و اگر دوباره ميان دو نماز گناهى از وى سر زند هم چنان با نماز دوم گناهانش بريزد و به همين ترتيب تا نماز پنجم ، سپس فرمود : يا على نمازهاى پنجگانه براى امت من همانند نهر آبى است كه بر در خانهء شماها جريان داشته باشد ، پس گمان شماها چگونه است دربارهء كسى كه در بدنش چركى باشد و روزى پنج بار در چنين نهرى خود را شستشو دهد آيا باز هم چركى باقى بماند ؟ و به خدا سوگند نمازهاى پنجگانه براى ( تطهير گناهان ) امت من اين گونه است .
و برخى گفتهاند : معناى
« إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ »
آن است كه هر كس به كارهاى نيك ادامه دهد و پيوسته انجام دهد تدريجاً او را به ترك گناهان وادارد و ديگر گناهى از وى سر نزند ، و مثل آنست كه گناهان را از بين ببرد .
و ديگرى گفته : منظور از « حسنات » توبه است كه گناهان را پاك كند و عقاب آن را از بين ببرد ، زيرا اختلافى نيست در اينكه توبه مستوجب سقوط عقاب گردد .
« ذلِكَ ذِكْرى لِلذَّاكِرِينَ »
يعنى در اين جمله كه فرمود : « حسنات گناهان را از بين ميبرد » تذكر و پندى است براى پند گيران و كسانى كه تفكر در آن كنند .
« وَ اصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ »
ابن عباس گفته : يعنى به نماز پايدارى و
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران آيهء 135 .