دروغگو به عذاب خوار كنندهء خدا دچار خواهد گرديد .
« وَ ارْتَقِبُوا إِنِّي مَعَكُمْ رَقِيبٌ »
شما منتظر عذاب موعود خدا باشيد كه من هم چشم به راه آمدن عذاب و فرود آمدن آن بر شما هستم ، و ابن عباس گفته است : معناى آيه اين است كه شما منتظر عذاب و لعنت خدا باشيد كه من هم منتظر رحمت و ثواب و نصرت حق هستم . و ديگرى گفته : يعنى شما منتظر وعدههاى دروغ شيطان باشيد كه من هم چشم به راه وعدههاى راست خداى رحمانم .
و از امام على بن موسى الرضا عليه السلام روايت شده كه فرمود چه بسيار نيكو است صبر و انتظار فرج ، مگر گفتار بندهء صالح ( شعيب ) را نشنيدهاى كه ميگفت :
« چشم به راه باشيد كه من نيز چشم به راه هستم » .
« وَ لَمَّا جاءَ أَمْرُنا نَجَّيْنا شُعَيْباً . . . »
تفسير آيه در داستان حضرت هود و صالح گذشت .
« وَ أَخَذَتِ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ »
و آنان كه ستم كرده بودند دچار صيحه شدند و منظور همان صيحهاى است كه جبرئيل بر آنها زد . و بلخى گفته : ممكن است منظور از صيحه همان صيحه و فرياد باشد و ممكن است منظور هلاكت و نابودى آنها بنوعى از عذاب بوده است چنانچه عرب گويد : « صاح الزمان بهم » يعنى هلاك و نابود گشتند و در شعر امرء القيس نيز هست كه گفته : « فدع عنك نهباً صيح فى حجراته . . . » « 1 »
« فَأَصْبَحُوا فِي دِيارِهِمْ جاثِمِينَ كَأَنْ لَمْ يَغْنَوْا فِيها »
تفسير اين آيه نيز در داستان صالح گذشت .
« أَلا بُعْداً لِمَدْيَنَ كَما بَعِدَتْ ثَمُودُ »
بدانيد كه مردم مدين از رحمت خدا به سختى دور شدند چنانچه ثمود دور گشتند . و برخى گفتهاند : يعنى نابودى بر آنها باد چنانچه قوم ثمود نابود گشتند .
هامش
( 1 ) - شعر در كتاب جامع الشواهد با ترجمه و شرح و شاهد ذكر شده است .