بيان آيه 28
شرح لغات
عيلة : به معناى فقر است ، و ماضى آن « عال » و مضارعش « يعيل » است شاعر گفته :
و ما يدرى الفقير متى غناه * و ما يدرى الغنىّ متى يعيل « 1 »
تفسير
بدنبال دستورى كه خداوند در مورد جلوگيرى از دوستى با مردمان مشرك صادر كرد در اينجا دستور جلوگيرى آنها را از ورود به مسجد الحرام صادر فرموده و گويد :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا »
يعنى آنها را از دخول مسجد الحرام منع كنيد ، و عطا گفته : منظور منع از دخول تمام محوطهء حرم است چون همهء حرم مسجد و قبله مسلمانان است . و منظور از سالى كه در آيه بدان اشاره شده ، همان سال نهم هجرت است كه على عليه السلام سورهء برائة را بر مردم خواند ، و دنبالش فرمود : از امسال به بعد ديگر هيچ مشركى نبايد حج كند ، و برخى گفتهاند : منظور منع آنها است كه از دخول مسجد الحرام در ايام حج و عمرة به صورت سرپرستى و ولايت بر حجاج نه بطور مطلق ، و از جبائى نقل شده كه منظور منع دخول آنها در مسجد الحرام است بطور كلى ، و منع از حضور و دخول آنها در حرم در موسم حج مىباشد .
و در مورد نجاست كفار نيز اختلاف كردهاند دستهاى از فقهاء گفتهاند : كافر نجس العين است ، و ظاهر آيه نيز به همين سخن دلالت كند ، و گويند عمر بن عبد العزيز
هامش
( 1 ) - يعنى شخص فقير نداند زمان توانگريش چه وقت است ، و شخص توانگر نيز نداند چه زمانى فقير شود .