شرح لغات
تفسير :
خداى سبحان در اين آيات داستان پيمبرانى را كه پس از نوح عليه السلام مبعوث فرموده بيان ميدارد . « ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِ رُسُلًا إِلى قَوْمِهِمْ » و پس از نوح و نابود شدن قوم او پيمبرانى را بسوى قوم خود كه در اثر ازدواج و تناسل دوباره زياد شده بودند ، فرستاديم كه منظور حضرت ابراهيم و هود و صالح و لوط و شعيب ميباشند . « فَجاؤُهُمْ بِالْبَيِّناتِ » و اينان با دليلهاى روشن و معجزاتى كه شاهد بر نبوت و دليل راستگويى آنها بود بنزد آن مردم آمدند . « فَما كانُوا لِيُؤْمِنُوا بِما كَذَّبُوا بِهِ مِنْ قَبْلُ » ولى آنها چنان مردمى نبودند كه ايمان آورند بدانچه پيشينيانشان كه همان قوم نوح بودند آن را تكذيب كرده بودند ، يعنى اينان نيز در كبر و سركشى همانند گذشتگانشان بودند . و معناى ديگرى كه براى اين جمله از أبى مسلم و بلخى نقل شده اين است كه اينان چنان نبودند كه پس از آمدن آيات و معجزات ايمان بياورند بدانچه پيش از آن تكذيب آنها را ميكردند ، يعنى هر دو وقت براى آنها يكسان بود چه پيش از آمدن معجزات و چه پس از آن . « كَذلِكَ نَطْبَعُ عَلى قُلُوبِ الْمُعْتَدِينَ » يعنى بر دلهاى مردمى كه بر خويش ستم ميكنند و از حدود خدا تجاوز ميكنند اين گونه علامت و نشانهء كفر را ثبت ميكنيم تا مورد نكوهش قرار گرفته و فرشتگان آنان را بشناسند چنانچه دربارهء دلهاى كافران اين