شرح لغات :
عمة : پيش آمد دشوارى است كه موجب اندوه گردد ، و با « شدت » و « كربة » و « ضغطة » در معنى نظير يكديگر هستند . و نقيض آن « فرجة » و گشايش است . و برخى لفظ « غمة » را از « غمم » به معناى پنهان داشتن دانستهاند و معناى آن در تفسير بيايد .
تفسير :
خداى سبحان در اين آيات پيامبر خود را مأمور كرده تا اخبار قوم نوح را براى مردم بخواند و فرموده :
« وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ نُوحٍ إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ »
بخوان بر ايشان خبر نوح عليه السلام را وقتى كه بقوم خود كه بسويشان مبعوث شده بود فرمود :
« يا قَوْمِ إِنْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَقامِي »
اگر براستى توقف و ماندن من در ميان شما برايتان سنگين است .
« وَ تَذْكِيرِي بِآياتِ اللَّهِ »
و همچنين شنيدن تذكرات سودمند و پند و اندرز من كه بوسيلهء برهانها و دليلهاى روشن دربارهء صحت توحيد و عدل و نبوت و معاد بر شما بيان ميدارم براى شما سخت و گران است . و بدينجهت تصميم بقتل من گرفته و يا ميخواهيد مرا از ميان خود دور كنيد .
« فَعَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْتُ »
من به خدا توكل ميكنم . و اينكه نوح عليه السلام در اينحال در پاسخ آنان ميگويد : « من به خدا توكل ميكنم » با اينكه آن حضرت در هر حالى توكلش بر خدا بود براى تهديد و زجر آنها است ، يعنى در اين صورت من كار خودم را به خدا واميگذارم و اطمينان دارم كه او مرا از شر شما حفظ خواهد كرد .
« فَأَجْمِعُوا أَمْرَكُمْ وَ شُرَكاءَكُمْ »
پس شما و شريكانتان تصميم خود را يك جهت كنيد و روى قتل و يا تبعيد من اتفاق كنيد و دو دلى و اضطراب را بكنار نهيد تا آنچه را در مقابل از من مىبينيد حالات شما را بهم نزند ، و بالجمله اين كلام تهديدى است كه به صورت امر و دستور آمده . و برخى گفتهاند : معناى آيه آن است كه تصميم خود را بگيريد و شريكانتان را هم بخوانيد ، يعنى شما هر تصميمى بگيريد من دست از دعوت خود