و بدبختى باز دارد .
« وَ شِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ »
و شفاى دردهايى است كه در سينهها است . و « شفاء » از نظر معنا همانند دارو است كه براى بر طرف ساختن بيمارى به كار ميرود . و بيمارى جهل و نادانى زيانبخشتر از بيمارى جسم است و درمانش نيز دشوارتر و طبيب آن نيز كمتر است ، و به همين نسبت شفاى از اين بيمارى هم مهمتر خواهد بود ، و سينه هم كه جايگاه دل است بخاطر شرافت دل شريفترين جايگاه بدن است .
« وَ هُدىً »
يعنى و راهنمايى است كه انسان را بمعرفت حق مىرساند .
« وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ »
يعنى براى كسى كه بدان تمسك جويد و بمندرجاتش عمل كند نعمتى است ، و اينكه تنها مؤمنان را به اين نعمت مخصوص داشت با اينكه قرآن كريم براى همهء مردم پند و رحمت است ، بدان جهت است كه از ميان مردم تنها مردمان با ايمان هستند كه از آن بهرهمند و منتفع گردند .
ضمناً خداى تعالى در اين آيه قرآن كريم را به چهار صفت توصيف فرموده : موعظة ، و شفاى دردهايى كه در سينهها است ، و هدايت ، و رحمت .
« قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ »
بگو اى محمد بزياده بخشى خدا و رحمت او .
« فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ »
به همين شادمان باشيد ، زجاج گفته از نظر تركيب و اعراب « فبذلك » بدل از جملهء
« بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ . . . »
است و روى اين حساب منظور قرآن است ، يعنى بايد مردم بوجود قرآن شادمان باشند زيرا اى اصحاب محمد اين قرآن براى شما بهتر از آن اموالى است كه اين مردمان كافر روى هم اندوخته ميكنند .
و رويهمرفتهء معناى آيه چنين است : اى محمد به اين مردمانى كه به دنيا دل خوش كرده و شادمان هستند ، و بدان تكيه كرده و جمعآورى ميكنند ، به اينها بگو : اگر خواستيد به چيزى دل خوش شويد و شادمان گرديد بفضل و رحمت خدا دلخوش شويد كه قرآن را بر شما نازل فرموده و محمد را بسوى شما فرستاده است ، زيرا شما بوسيلهء آن دو ميتوانيد نعمت دائمى و جاويدانى را براى خود تحصيل كنيد كه بهتر از اين دنياى