جهان ببريم ، و پس از مرگ تو عذاب بر آنها فرود آيد . « فَإِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ » يعنى بازگشت آنان در قيامت به حكم ما است ، و از حكم ما بدر نخواهد رفت . و برخى گفتهاند : خداى سبحان در اين آيه به پيغمبرش وعده مىدهد كه از دشمنان وى انتقام خواهد گرفت چه در زمان آن حضرت و چه پس از وفات او ، و آن را بوقتى محدود نساخته ، و فرمود آنچه را ما وعده كردهايم حق است و بطور مسلم واقع خواهد شد . « ثُمَّ اللَّهُ شَهِيدٌ عَلى ما يَفْعَلُونَ » و خداوند به كارهاى آنها دانا است و آنها را ضبط كرده و كيفر نافرمانيهايشان را خواهد داد . « وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ رَسُولٌ » يعنى براى هر گروهى كه بر يك راه باشند و دين واحدى داشته باشند - مانند امت محمد - صلى اللَّه عليه و آله - و امت عيسى و موسى عليه السلام رسول و پيغمبرى است كه خدا او را بسوى آنها مبعوث فرموده و براى رساندن رسالت خويش وى را مأمور ساخته است . « فَإِذا جاءَ رَسُولُهُمْ » در اينجا جملهاى در تقدير است ، و معنى چنين است : و چون پيغمبرشان آمد و رسالت خويش را ابلاغ كرد و جمعى او را تكذيب كرده و گروهى تصديقش كردند . « قُضِيَ بَيْنَهُمْ » در آن وقت تكذيب كنندگان هلاك گردند ، و مؤمنان نجات يابند . و برخى چون مجاهد گفتهاند : معناى آيه چنان است : كه چون پيغمبرشان در قيامت بيايد بر عليه آنها گواهى دهد . و ديگرى گفته : يعنى در دنيا روى آن اجازهاى كه خداى تعالى به پيغمبرش در مورد نفرين بر آنها داده كارشان را بطور حتم يكسره مىكند . « بِالْقِسْطِ » يعنى بعدل و داد . « وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ » و به آنها در مورد ثواب و عقاب ستم نشود ، يعنى چيزى از پاداش طاعتهاشان كم نشود ، و در كيفر گناهانشان افزوده نگردد .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١١ — صفحة 306
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٣٠٦