تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١١ — صفحة 279

مساهمون:

ص٢٧٩

بدهد . و معناى آيه بنا بر اين آن است كه آن عقابى كه بسراغشان ميآيد سريعتر از مكر آنها است . و برخى گفته‌اند : مكر خدا آن است كه عقوبت آنها را از جايى كه نمىفهمند بر آنها فرود آورد . « إِنَّ رُسُلَنا يَكْتُبُونَ ما تَمْكُرُونَ » يعنى فرشتگان ما آن تدبيرهاى غلطى را كه مىكنيد ياد داشت مىكنند . و اين حدّ اعلاى تهديد است كه أولا : مكر و حيلهء آنها محفوظ ميماند ، و ثانياً : خدا بكيفر آنها نيرومندتر و سريعتر از آنها است . آن گاه خداى تعالى از روى امتنان نعمتهاى خود را بر آنها ياد آور شده ميفرمايد : « هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ » او است كه امكان سير در خشگى و دريا را بشما داده و وسائل آن را براى شما آماده ساخته ، چهار پايان را آفريده و آنها را رام شما گردانيده كه بارهاى خود را بر آنها بار كنيد ، و براى مسافرت در دريا كشتى براى شما آماده كرده و بادها را فرستاده تا در هر جهتى كه بخواهيد كشتى را به حركت در آورد . « حَتَّى إِذا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ » تا چون سوار كشتى شويد . « وَ جَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ » و كشتىها مردم را به حركت در آورند ، بوسيلهء بادى ملايم . « وَ فَرِحُوا بِها » و بدان بادى كه آنها را به مقصد مىرساند دلخوش باشند . و يا به آن كشتى كه خود و اثاث سفرشان را ميبرد خوشى كند . « جاءَتْها رِيحٌ عاصِفٌ » بادى تند و سهمناك بكشتى بوزد . « وَ جاءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ » و از هر سوى دريا موج بيايد . « وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ » به هلاكت خويش يقين كنند . « دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ » در اين هنگام كه اين سختيها و مناظر هولناك را ببينند خدا را از روى اخلاص بخوانند و براى رفع بلا به دو ملتجى شوند ، و در آن وقت نامى از بتها بميان نميآورند چون ميدانند كه آنها در چنين وضعى هيچگونه