از هر طرف موج بيايد و گمان كنند كه راه نجات ندارند ، خدا را ( در چنين وقتى ) از روى اخلاص بخوانند كه ( خدايا ) اگر ما را از اين ورطه برهانى ما از سپاسگزاران خواهيم بود ( 22 ) ولى همين كه نجاتشان داد آنها بناحق روى زمين ستمگرى آغاز كنند ، اى مردم ( بدانيد ) كه هر ستمى بكنيد بخودتان كردهايد ، بهرهء ( ناچيزى از ) زندگى دنيا است و سپس بازگشتتان بسوى ماست ، و ما شما را بكارهايى كه كردهايد آگاه خواهيم كرد ( 23 ) .
شرح لغات :
تسيير : حركت دادن در جهتى كه دنباله دارد .
برّ : بيابان وسيع ما بين دو بلد .
بحر : مركز آب و درياى وسيعى است كه از وسط آن دو طرفش ديده نشود .
فلك : در اصل لغت به معناى دائره است و كشتى را هم كه بدين نام خواندهاند بخاطر دور زدن در آب دريا است . و چرخ پنبه و پشم ريسى را نيز به همين اعتبار فلك گويند كه به صورت دائره است . و فلك به صورت جمع و مفرد هر دو استعمال شود ، و در اينجا به معناى جمع استعمال شده است .
عاصف : باد سخت .
تفسير :
« وَ إِذا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً »
منظور از لفظ « ناس » در اينجا كافران هستند و بنا بر اين ، لفظ عامى است كه مقصود از آن دستهء معينى از مردم هستند .
« مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُمْ »
يعنى هنگامى كه پس از شدت و سختى رحمتى بدانها رسد .
« إِذا لَهُمْ مَكْرٌ فِي آياتِنا »
در اين هنگام اينان براى دفع آيههاى ما بهر حيلهاى متوسل شوند ، و از راههاى ايجاد شبهه و مناظره و امثال آن در آيند . و مجاهد گفته : منظور از مكر آنها : مسخره كردن و دروغ شمردنشان مىباشد .
« قُلِ اللَّهُ أَسْرَعُ مَكْراً »
بگو خدا نيرومندتر است به اينكه پاداش مكر شما را