هاى ديگر ميگروند . « وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ » و اگر كلمهء پروردگارت نگذشته بود كه خدا از روى لطفى كه دارد در عقاب گنهكاران شتاب نميكند . « لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيما فِيهِ يَخْتَلِفُونَ » كار آنها را فيصله داده بود ، و نافرمانان را نابود كرده و مؤمنان را نجات ميداد ، و لكن از روى لطف و فضلى كه نسبت بدانها دارد كيفرشان را بقيامت انداخت . « وَ يَقُولُونَ لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ » و گويند چرا بر محمد آيهاى نازل نشود كه مردم بدانوسيله بناچار صدق گفتار او را بدانند ، و احتياجى بفكر و استدلال نباشد ، و براى صدق گفتارش از وى معجزه نخواهند ! و پاسخ اين گفتار كافران آن است كه اضطرار منافات با تكليف دارد . زيرا غرض از تكليف آن است كه آنها با فكر و اختيار خود او را بشناسند و بدرك ثواب نائل آيند . و اگر بنا شد معرفت آنها اضطرارى باشد و از اختيار آنها بيرون باشد مستحق ثواب نگردند ، و گذشته از آنكه با هدف از تكليف نيز منافات دارد و نقض غرض لازم آيد . « فَقُلْ إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّهِ » يعنى اى محمد بگو : آن كس كه از غيب آگاه است و مصلحت كارها را پيش از انجام آنها ميداند او خدايى است كه هر چيز را قبل از وجود و پس از وجود آن ميداند ، و چيزى بر او پنهان نيست ، و هر چه را بداند كه در وجود و آمدنش مصلحت است نازل گرداند ، و هر چه را بداند كه در آوردنش مصلحت نيست نازل نكند ، و از اينرو آنچه را اينان ميخواهند خدا روى مصلحت نخواهد آورد . « فَانْتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ » يعنى شما چشم به راه عقاب خدا باشيد كه در دنيا مغلوب شده و كشته شويد و در آخرت نيز بعقاب الهى گرفتار شويد ، و من هم چشم به راه وعدهء خدا هستم كه مرا بر شما نصرت و پيروزى دهد . و برخى گفتهاند : معناى آيه اين است كه شما چشم به راه خوارى كافران باشيد كه من هم چشم به راه عزت و سربلندى مؤمنان هستم .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١١ — صفحة 276
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٢٧٦