تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 276

مساهمون:

ص٢٧٦
هاى ديگر ميگروند .
« وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّكَ »
و اگر كلمهء پروردگارت نگذشته بود كه خدا از روى لطفى كه دارد در عقاب گنهكاران شتاب نميكند .
« لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيما فِيهِ يَخْتَلِفُونَ »
كار آنها را فيصله داده بود ، و نافرمانان را نابود كرده و مؤمنان را نجات ميداد ، و لكن از روى لطف و فضلى كه نسبت بدانها دارد كيفرشان را بقيامت انداخت .
« وَ يَقُولُونَ لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ »
و گويند چرا بر محمد آيه‌اى نازل نشود كه مردم بدانوسيله بناچار صدق گفتار او را بدانند ، و احتياجى بفكر و استدلال نباشد ، و براى صدق گفتارش از وى معجزه نخواهند ! و پاسخ اين گفتار كافران آن است كه اضطرار منافات با تكليف دارد . زيرا غرض از تكليف آن است كه آنها با فكر و اختيار خود او را بشناسند و بدرك ثواب نائل آيند . و اگر بنا شد معرفت آنها اضطرارى باشد و از اختيار آنها بيرون باشد مستحق ثواب نگردند ، و گذشته از آنكه با هدف از تكليف نيز منافات دارد و نقض غرض لازم آيد .
« فَقُلْ إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّهِ »
يعنى اى محمد بگو : آن كس كه از غيب آگاه است و مصلحت كارها را پيش از انجام آنها ميداند او خدايى است كه هر چيز را قبل از وجود و پس از وجود آن ميداند ، و چيزى بر او پنهان نيست ، و هر چه را بداند كه در وجود و آمدنش مصلحت است نازل گرداند ، و هر چه را بداند كه در آوردنش مصلحت نيست نازل نكند ، و از اينرو آنچه را اينان ميخواهند خدا روى مصلحت نخواهد آورد .
« فَانْتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ »
يعنى شما چشم به راه عقاب خدا باشيد كه در دنيا مغلوب شده و كشته شويد و در آخرت نيز بعقاب الهى گرفتار شويد ، و من هم چشم به راه وعدهء خدا هستم كه مرا بر شما نصرت و پيروزى دهد . و برخى گفته‌اند : معناى آيه اين است كه شما چشم به راه خوارى كافران باشيد كه من هم چشم به راه عزت و سربلندى مؤمنان هستم .